PARMAK EMME

Olağan çocuklarda rastgele bir psiko-patolojik etken olmaksızın 3-4 yaşlarına kadar görülen bir olgudur. Bebeklerin birden fazla başparmaklarını ya da öbür parmaklarını emerler. Zararsız bir davranış olan parmak emmeye çabucak bebeklerin tümünde rastlanmak mümkündür Doğumu takiben birinci 3-4 ayda olağan olarak bir çocuğun yeme ve içmesi için tek yol emmedir. Birinci yılın sonuna kadar emme temel yol olarak kalır. Çocukların bu faaliyetten aşikâr bir biçimde ve derecede zevk aldıkları görülmektedir. Emme refleksinin sıklığı çocuğa nazaran değişir.

NEDENLERİ:

Yeni doğan bebekler, parmak emmeyi daha anne rahminde öğrenir bulunmaları ve doğuştan sahip oldukları en güçlü reflekslerden biri emmedir. Kimi bebekler yeni dişlerin çıkması, kimileri da zorlukla karşılaştıklarında utanma ve sıkılma belirtisi olarak parmaklarını emerler

Birinci bir yaş içinde bebeklik devrinde çocuk doğal olarak parmak emebilir. Daha çok başparmağını hatta bazen ayak parmağını bile emebilir. Bu davranışın, çevreyi tanıma ve keşfetme gereksiniminden doğduğu kabul edilebilir. Parmak emmenin temelinde anne-çocuk ilgisindeki yetersizlik ve çocukta inanç hissinin gereğince gelişmemiş olduğuna ait görüşler vardır.

Ayrıyeten parmak emmenin uykuyla sıkı bir ilgisi vardır. Bir çok çocuk parmaklarını uykulu oldukları ve uykuya daldıkları vakit emerler. 2 yaşındaki çocukların bir kısmı uykuya dalarken parmaklarını ağızlarına almak için direnirler. 3 yaşında bu alışkanlık uyku sırasında bizatihi kaybolabilir.

Ani bir dehşet, anne babanın ayrılması, sevilen birinin hastalanması ya da vefat üzere olaylar

Ailedeki huzursuzluk sonucu çocuğa kâfi ilgi gösterilmemesi

Çocuğun, yeni bir kardeşin doğmasıyla kaybettiğini düşündüğü ilgiyi tekrar kazanma isteği.

Uzun müddetli ayrılıklar nedeniyle konuttan uzak kalan anne ya da babasının kendisini artık sevmediği duygusu.

Parmak emme bebeklik devrinde göğüsten erken kesilme, biberon ve yalancı göğüs kullanmama sonucu emme güdüsünün gereğince tatmin olmamasıyla oluşabilir.

TEKLİFLER:

Anne babalar, çocukları parmak emme davranışı geliştirdiğinde bunun nedenini araştırmalıdır. Çocuğun parmak emmesine neden olan olay bulunduğu vakit tahlili akabinde gelecektir. Daha çok ilgi, daha çok irtibat ve daha çok sevgi, şartları çocuk için daha uygun pozisyona getirir.

Bu alışkanlık çocuğa rahatlama ve itimat sağladığı için başlangıçta anne babalar

parmak emmeyi görmezden gelmeli ve çocuğun zaten bırakmasını

beklemelidir. Parmak emmeden vazgeçirme çalışmaları, çocuk tarafından 3 yaşına kadar dirençle karşılanır. 18. ayda ağırlaşan parmak emmenin 4 yaşına gerçek kaybolması beklenir. Beklemek anne baba için güç bir durum olabilir. Fakat bu periyotta baskılı ve ısrarcı olarak çocuğun ilgisini bu hususa odaklamak, davranışın pekişmesine neden olabilir. Zira çocuğu alışkanlığından vazgeçmesi için zorlamak ve inatlaşmak, negatif güçle dolu bir kısır döngüyü de başlatmış olur. Bunun her iki tarafa da yararı olmaz. Alt ıslatmada olduğu üzere parmak emme de yaşla birlikte azalır. Bu nedenle birinci çocukluk periyodunda müdahaleden kaçınılmalıdır.

Ailenin çocuğun parmak emme davranışını meskende daima konuşarak gergin bir havaya

neden olması, çocukta bu davranışın yok olmasını engellemediği üzere çocukta tik,

tırnak yeme, kekemelik üzere öbür birtakım meselelerin da ortaya çıkmasına neden

olabilir.

Çocuğu, okul çağına gelmesine karşın parmağını emdiği için suçlamak ve cezalandırmak çocuğun kendine itimadını azaltabilir. Bu yüzden aile çocuğu suçluluk hissine itmeden, gerekli açıklamaları yaparak, onu rahatlatmalıdır.

Çocuk alışkanlıktan vazgeçmeye hazır bir duruma geldiğinde ona yardımcı olmaya

hazır olunmalıdır. Doğum günleri ya da yıllık değişimleri gösteren öbür günler,

çocuğunuzla onun alışkanlıklarını konuşabileceğiniz periyotlardır. Bu konuşmalar

sırasında alışkanlıktan ne vakit vazgeçeceğine karar verme hakkını çocuğa bırakarak, tutmak istemeyeceği kelamlar verdirmeye çalışmamak gerekir.

Çocuk yaşı nedeniyle kelamlı açıklamaları anlayamıyor, anlasa da davranışa devam

ediyorsa, parmağını emdiğinde dikkati öbür şeylere çekilerek, unutturmaya çalışılabilir (eline oyuncak verme, öteki bir faaliyete yöneltme, müzik ya da tekerleme söyleme gibi).

Tahlil yoluna giderken yalnızca annenin uğraşı kâfi olmaz. Zira çocuğun dünyasında anne baba bir bütündür. Sadece birinin ilgisi, şefkati ve sevgisi, çocuğu doyurmaz. Çocuğun gelişimiyle ilgili babanın da sorumluluk alması gerekir.

Uykuya geçerken parmak emiyorsa uyuduktan sonra eli ağzından çekilebilir. Zira

çocuğun parmağını emerek uyumaya devam etmesi, alışkanlığın yerleşmesini kolaylaştırır.

Elini bağlama yahut acı sürme üzere yaptırımlar durumu daha da güçleştireceği için bu tıp davranışlardan kaçınılmalıdır.

Parmak emme davranışını değiştirmede aşağıdaki adımlar da uygulanabilir.

1)Alışkanlığı Bilakis Çevirme Adımları:

Bu teknikte takıntılı bir alışkanlığı (parmak emme, tırnak yeme, vb.) kırmak için adımlar kullanılır. Epey kolay olmasına karşın, uygulanabilmesi için çocuğun en az 6-7 yaşında olması gerekir.

Uygulamayı nasıl gerçekleştireceğinize çocukla birlikte karar vermeli, çocuğunuzun bunu yapmaya istekli olduğundan emin olmalısınız.

2)Rahatsızlıkların Gözden Geçirilmesi:

Çocuğunuzla birlikte bu alışkanlığın yol açtığı zahmetleri sıralayın. Çocuk niye bundan kurtulmak istiyor?. Hangi durumlar onun için soruna neden oluyor?.

3)Davranışın Ortaya Çıktığı Durumları Saptama (Farkındalık Eğitimi):

Alışkanlığın ne vakit ve hangi durumlarda meydana geldiğini fark etmek, onu denetim etmede birinci adımdır. İki tane çizelge hazırlayın. Birine siz, başkasına çocuğunuz ne vakit ve nerede takıntılı hareketi tekrarladığını işaretleyin. Bir hafta sonra çizelgelerinizi

karşılaştırın.

4)Alternatif Reaksiyon:

Bu prosedürde anahtar adım budur. Alışkanlığı durdurmak için çocuğunuzla birlikte takıntılı hareketi her tekrarladığında yapacağı bir şey üzerinde anlaşın. Bu o denli bir davranış olmalı ki dakikalarca yapıldığı halde diğerlerine garip gelmesin, çocuğunuzun olağan aktifliğini engellemesin ve takıntılı hareketin farkına varmasını sağlasın.

Aşağıda Azrin ve Nunn tarafından geliştirilen tablo bu mevzuda size fikir verebilir:

Takıntılı Hareket Yerine Ne Yapmalı?

Takıntılı Alışkanlık Alternatif Alıştırma

Parmak Emme Yumruk Sıkma

Tırnak Yeme Eşyayı Tutma

Kirpik -Kaş Yolma Eşyaları Tutma

Baş Sallama-Boyun Kütürdctme Boynunu Kasma

5)Düzeltici ve Önleyici Reaksiyon:

Alternatif yansıyı öğrendikten sonra, bunu alışkanlığı yarıda kesmek ya da ortaya çıkışını engellemek için kullanmasını sağlayın.

6)Bağlantılı Davranış:

Takıntılı hareketten çabucak evvel yaptığı davranışı belirlemeye çalışın ve alternatif yansıyı bir evvelki irtibatlı davranışı durdurmak için kullanmasını sağlayın (Örn: tırnağını yemeden evvel ayaklarını sallamaya başladığını fark etmek irtibatlı davranıştır).

7)Gevşeme Çalışması:

Seçebileceğiniz bir sürü gevşeme tekniği vardır. Okul ruhsal danışmanından bilgi

alabilirsiniz.

8)Toplumsal Dayanak:

Bu dayanak gayretleri teşvik yahut övgü olarak sizden yah
ut yakın arkadaşından gelebilir.

9)Deneme:

Çocuğunuzu, alternatif davranışı her gün tekrarlayarak rutin hale getirmeye yönlendirin. Ayrıyeten takıntının ortaya çıktığı durumları düşünürken de alternatif yansıyı denemesini önerin.

10)Kayıt:

Ne kadar ilerleme kaydettiğini görmek için günlük olarak alışkanlığın görülme

sıklığını kaydedin.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir