Çocuklarda gelişim değerlendirmesi nasıl yapılır

İster sağlıklı olsun isterse gelişim sorunu olsun, çocukları gelişimsel olarak izlemlemek ve kıymetlendirmek kıymetlidir. Anne babaların gözünden kaçan ayrıntılar, bazen gelişimsel olarak kıymetli olabiliyor. Çocuğun gelişimsel olarak yaşıtlarından geride ya da ileride olma durumunda, çocuk kadar anne babanın da yönlendirilmesi ve onlara gerçek rehberlik yapılması gerekmektedir.

Bu maksatla uygulanan gelişim testleri bulunmaktadır. Bir çocuğa gelişim testi uygulamak için, gelişimsel olarak risk altında olma mecburiliği yoktur. Genel gelişim durumunu takip etmek, kazanmış olduğu bilgi ve marifet seviyesini belirlemek ismine da gelişim testi yapılabilir.

Lakin gelişim testi ile zeka testi birbirine karıştırılmamalıdır. Gelişim testi doğum sonrasında ve onu izleyen süreçlerde uygulanabilir, fakat zeka testinin yapılabilmesi için çocuğun 6 yaşını doldurmuş olması gerekmektedir.

Gelişim testinde çocuklar 5 ana gelişim alanında kıymetlendirilir.

Zihinsel gelişim
Sosyal- duygusal gelişim
Motor gelişim
Lisan gelişimi
Özbakım gelişimi

Özbakım gelişimi ile ilgili unsurlar çocuğun anne ya da babasına sorularak doldurulmaya çalışılır, fakat başka gelişim alanlarında çocukla birebir uygulama yapılır.

Bu uygulama sırasında evvel çocuğun takvim yaşı gün/ay/yıl olarak hesaplanır ve bu aralıkta ondan beklenen hünerleri yapıp yapamadığı test edilir.

Uygulama sırasında testi yapan kişi çocuğa tardım etmez, onu yönlendirmez. Yalnızca soruları sorar ya da yönergeleri vererek çocuğun bu yönergeler uygun davranıp davranmadığını müşahedeler.

Tercihen test sırasında anne ya da babadan biri içeri alınmaz. Zira anne babalar çocuklara sorulan sorulara onlardan evvel yanıt verme ya da karşılığı bulması konusunda çocuğa yardımcı olma eğiliminde bulunmaktadırlar.

Lakin çocuk korkulu ise ve bu korku seviyesi test performansını etkileyecekse anne ya da babadan birisi içeri alınabilir. Anne babaya çocuğun karşılıkların aya da sessiz kalışlarına müdahale etmemelri, gerçek yanıt verdiğinde alkışlamamaları tembih edilir. Anne baba çocukla göz teması kuramayacakları bir tertipte oturtulur.

Gelişim testinde hedef, çocuğun kendi yaş aralığı içinde kendisinden beklenen hünerlere sahip olup olmadığını belirlemek olduğu için, test ileri kademelere götürülmez. Örneğin 4 yaşındaki bir çocuğa gelişim testi uygulanıyorsa ve çocuk 4 yaş maharetlerinin hepsinde başarılı ise, 5-6 yaş seviyesi sorular sorularak yaşıtlarında ne kadar ileride bir gelişime sahip olduğu konusunda yargıya varılmaz.

Şayet anne baba çocuklarının yaşıtlarından daha ileride bir gelişime sahip olduğunu düşünüyorsa, bunun için 6 yaşını beklemeli ve zeka testi yaptırmalıdır.

Gelişim testi sonucunda şayet çocukta bir ya da birkaç gelişim alanında yaşıtlarında geride olma durumu tespit edilirse, ayrıntılı bir gelişim taraması için farklı alanlara da yönlendirilebilir.

Örneğin, tüm gelişim alanlarında yaşıtlarının seviyesinde lakin lisan gelişim alanında geride çıkan bir çocuk, işitme taraması yapılması ismine odyolojiye yönlendirilebilir.

Ya da fizikî gelişim alanında kendisinden beklenen marifetleri sergileyemeyen bir çocuk, ayrıntılı tarama için ortopediye yönlendirilebilir.

Gelişim testi 6 ayda bir tekrarlanabilir. Test sonucuna nazaran çocuk gelişim takibine alınmışsa, her ay test tekrarlanmaz lakin her ay denetim sırasında hangi maharetleri kazandığı, gelişim suratı takip edilir. Gerekli görülürse aileye konut takviye programı hazırlanır.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir