Bebeklik ve erken çocukluk döneminde sınır koyma- disiplin

Bebeklik periyodu ailenin istenmeyen davranışlar daha başlamadan bunları önlemek, başladığında ise erken ve tesirli tahlil getirmek için hazırlanabileceği çok değerli bir periyottur. Aileler sıklıkla çocuklarını olumlu olarak algılarlar. Lakin çok sevilen, üzerine titrenen çocuğun da aile tarafından olumsuz algılanan davranışları olabilir.

Aileler çocuğun davranışlarına yansıyı ferdî, toplumsal beklentilere bazen de o andaki ruh halleri doğrultusunda verirler. Örneğin tüm gün konut işleriyle boğuşmuş bir annenin sabahki sabrı ile akşamki sabrı bir olmayabilir. Çocuğun hedefi istenmeyen bir davranışı yapmak olmayabilir. Sıklıkla bebeklik ve erken çocukluk devrinde çocukların hedefi merak ettiğini, istediğini elde etmektir, ya da davranışın altında yatan heyecan, öfke üzere bir his vardır. Aile ise davranışa odaklandığından bu his ve kanıları fark etmeyebilir. Kullanılacak usul ne olursa olsun ailenin çocuğun his ve fikirlerini daha uygun anlaması gerekir. Zira tahlil lakin bu halde gelecektir.

Temel prensipler;

  1. Çocukla genel manada alakayı irtibatı ve olumlu geri bildirimleri arttırmak. Uygulanacak tüm prosedürler bu temel üzerine oturtulmalıdır. Pek çok istenmeyen davranışın altında çocuğun münasebete girmek için dikkat çekmek istemesi yatar. Örneğin annesinin dikkatini öteki türlü çekemeyen çocuk huzursuzluklar çıkararak bunu yapabilir. Çocuklar için olumsuz bağlantı bile alaka olmamasından daha düzgündür. Çocuğun bakış açısını anlamak çok kıymetli, bunu yapabilmenin en düzgün yolu ona daha fazla vakit, dikkat ve şefkat vermek. Sevilen, kişiliğine hürmet duyulan çocuk diğerlerini sever ve onlara hürmet duyar.

2. Evvel istenmeyen davranışın öncesinde ve sonrasında neler olduğunu bulmaya ve sıklığını belirlemeye çalışmalıyız. Bazen çaresizlikle yaptığımız tutarsız davranışlarla, örneğin evvel tepinince ona çok ilgi göstermek, eline vermek istemediğimizi sonunda vermek üzere, çocukları şaşırtıyor olabiliriz. Davranışın bir öncesi ve bir sonrası vardır. Öncesi başlamasına sebep olur, sonrasında elde edilen ise tekrarlanıp tekrarlanmayacağını belirler.

3. Çocuklar en kolay taklit ederek öğrenirler, neyin olumlu neyin olumsuz olmadığını da bilemeyebilirler. Olumlu davranışı siz göstererek ona örnek olun. Çocuklar sıklıkla duyduklarını değil gördüklerini yaşadıklarını öğrenirler. Çocuklar daima öğrenme durumundadır. Onlardan büyük beklentilerin olmaması çok kıymetli. Kurallarınız az sayıda, mantıklı, kolay olsun onlara siz de uyun ve sık sık tekrarlayın.

Kaynak: Ertem İÖ, Gelişimsel Pediatri 2005 Çocuk Hastalıkları Araştırma Vakfı

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir