ARKADAŞLIK SOSYAL BECERİLERİN KAZANIMININ ÖNEMİ VE AİLENİN ROLÜ

Arkadaş edinme ve bu arkadaşlığı sürdürebilme hünerleri çocuğun yalnızca toplumsal gelişimi açısından değil birebir vakitte ruhsal sıhhatini muhafaza ismine da ehemmiyet taşımaktadır. Çocuklar oyun oymak ya da ortak bir aktifliği sürdürmek için irtibatı nasıl başlatacaklarını, sürdüreceklerini ve bir sorunu nasıl çözebileceklerini deneyimlerler. Böylelikle “öteki” algısı gelişir. Arkadaşının his ve kanılarını anlamaya, kendi his ve fikirlerini, “öteki”nin varlığını da hesaba katarak, tartmaya başlar.

Arkadaşlık Neden Kıymetlidir?

Aidiyet duygusu, kıymet görme hissi kazanımına ve özgüveninin gelişimine yardım eder.

Birebir periyodu ve tıpkı meseleleri paylaşan beşerlerle birlikte olmak itimat ve rahatlık hissi verir.

Oburlarının yaşantıları onlar için değerli bir bilgi kaynağıdır.

Oburlarının kimliklerini, rollerini, pahalarını ve anlayışlarını deneyimlemenin yoludur.

Yaklaşık 11- 12 yaşa kadar olan süreçte hem cinsle olan arkadaşlıklar değerliyken ergenlikle bir karşı cinsle bağlantı kurmaya başlarlar. Bu da karşı cinsi tanımalarını sağlar.

Olumlu arkadaşlıklar yetişkinliğe seyahatte değerlidir. Toplumsal, duygusal hünerlerinin kazanımı sağlamak, oburlarının fikirlerini manaya ve onlara hassas davranmak üzere…

Akranlarıyla vakit geçirirken birbirlerini model alırlar. Saçlarını, görünümlerini ve ilgilerini bulunduğu kümeye nazaran değiştirebilirler. Bu, bir küme tarafından kabul görme, onaylanma ve inanç duyma muhtaçlığının karşılandığını gösterir.

Ailelerin ve arkadaşların rolleri birbirinden farklıdır. Arkadaşlıklarda kısa vadeli seçimler ehemmiyet kazanırken, ebeveynler uzun vadeli seçimlere odaklanmaktadırlar. Çocukla kurulan güçlü bağ ve gencin arkadaşlıklarıyla elde ettiği toplumsal hünerlerin istikrarlı ahengi onu yetişkinlikte güçlü, başarılı ve toplumsal marifetleri yüksek bir birey haline getirir.

AİLELER ÇOCUKLARININ ARKADAŞLIK KURMALARINA (NASIL) TAKVİYE OLMALIDIR?!

Aile ortamı çocuğun dünya da birinci yer edindiği toplumsal ortamdır. Çocuk birinci toplumsal hünerlerini de burada geliştirir. Ebeveynlerin toplumsallaşma ismine kıymetli bir rolleri vardır. Ailelerin çocukları için yapabilecekleri en değerli şey ise seven, onaylayan, kabul eden ve hürmet duyan bir tavır içersinde olmasıdır. Kurduğunuz bu sıcak bağ, daha sonra gelecekteki arkadaşlık kurma deneyimlerinde birinci adımı itimatla atmasını sağlayacaktır.

Ailelerin tıpkı vakitte düzgün bir rol model olması da onun toplumsal marifetlerini arttıracaktır. Çocuk ebeveyninin başkalarıyla nasıl irtibata girdiğini, tavır ve davranışlarını müşahedeler. Onları model alırlar. Birinci adımı atmak, konuşmak, görüşmek ve paylaşmak, latife yapmak yardım istemek, işbirliği yapmak, özür dilemek, özrü kabul etmek üzere pek çok temel toplumsal davranış için temel inanç ve özgüven hissini öğrenirler. Dahası, sabırlı, saygılı ve fikirli olmanın ilgileri düzenlemede ve bağlantılarını sürdürmede ne kadar değerli olduğunu kavrarlar. Aileler, kendi arkadaşlarıyla kurdukları bağlantılarda gösterdikleri tavır ve davranışlarla hakikat modellemeyi sağlayabilirler.

Çocuklarınızın daha sağlıklı toplumsal alaka kurma maharetlerini sağlayabilmeleri ismine birkaç öneriyi aşağıda bulabilirsiniz;

Arkadaşlarıyla birlikte vakit geçirmeleri için fırsatlar yaratın!

Bunu pek çok halde sağlayabilirsiniz. Örneğin; aileleri konutunuza çağırabilir, siz sohbet ederken onlar da bir ortaya gelerek etkileşime girmelerini fırsat yaratabilirsiniz. Ya da çocuğunuz daha büyük yaştaysa arkadaşlarıyla dışarıda sinemaya gitmelerini, spora gitmelerini destekleyebilirsiniz. Ne kadar çok etkileşime girerse o kadar çok tecrübe kazanacaktır.

Çocuklarınızın oyun oynamayı öğrenmesini ve spor yapmasını sağlayın!

Konutta de oyunlar oynayın. Vakit zaman kaybedin ancak her vakit değil! Siz yetişkinlerin de yanılgı yapabileceklerini ya da kaybedebileceklerini görmeleri yeterlilik hislerini arttıracak ve özgüven gelişimine katkıda bulunacaktır. Ayrıyeten okul içi ve dışı faaliyetlere katılmaları uygun olacaktır. Fakat istemediği bir spor yapmaları yahut oyuna zorlanmaları zıddı tesirler yaratabileceğinden onun seçimine bırakın. Bir spor kursuna gönderirken amacımız oradaki yıldız oyuncu olması değildir. Çocuğun oyun oynamanın keyfine varması olmalıdır.

Uygun davranışlar için net kurallar koyun!

Diğerlerine nasıl davranmaları gerektiği konusunda ailede örnek davranışlar sergilenmesi çocuğun kendi arkadaşlarına da nasıl davranması gerektiğini öğretir. Bir kalemi sormadan istememek ya da bir sorun yaşandığında vurmadan evvel konuşmayı tercih etmek üzere… Aile içersinde kurallar konurken çocuğu da dahil edin ki kuralların bir muhtaçlık olduğunu kavrasın. Konutta bir kuralı çiğnediğinde baskıcı olmaktan kaçının.Aksine ondan beklentilerinizi açıklarken saygılı, nazik ve birebir vakitte net olun. Bu, onun kendisi de bir meseleyle karşılaştığında ya da haksızlığa uğradığını düşündüğünde sizi modellediği tavır ve davranışlarla arkadaşına yaklaşmasını sağlayacaktır.

Çocuğunuza farklı toplumsal ortamlarda farklı durumları nasıl ele alması gerektiğini öğretin!

Bu süreci öğrenmek erken çocukluktan itibaren başlar. Örneğin; teşekkür ederim ya da lütfen demeyi öğretiyorsunuz. Bu bir süreçtir, ne kadar çok toplumsal ortama girerse o kadar çok pekiştirmeniz gerekmektedir. Kasaba, manava giderken ya da aldığınız rastgele bir hizmetin akabinde kasiyere teşekkür etmek üzere.

Bazen de çocuklar yeni ya da farklı bir ortama girerken tasa duyabilirler ve utangaç bir tavır sergileyebilirler. Bu türlü bir durumda, evvel kaygılarını dinleyin. Anlamaya çalışın ve anladıklarınızı tabir edin. Empatik yaklaşım her vakit rahatlatıcıdır. Daha sonra bu sıkıntıyla nasıl başa çıkabileceği konusunda birlikte bir beyin fırtınası yapabilirsiniz.

Çocuğunuzla konuşun!

Çocuğunuza her gün kesinlikle özel bir vakit ayırın. Bu vakit sizin öğüt ya da ders verdiğiniz değil yalnızca dinlediğiniz ve sohbet ettiğiniz bir vakit dilimi olmalıdır. Çocuğunuz konuşurken, onu dinlediğinizden emin olun. Gününü nasıl geçirdiğinden, neler yaptığından ya da her ikinizin keyif aldığı bir şeylerden konuşabilirsiniz. Örneğin, göz kontağı kurun, onu onaylayıcı mimiklerinizi kullanın, ne söylediğini kendisinin değerlendirmesini sağlayan kelamlar söyleyin. Çocuğunuzla konuşmak yalnızca onunla kurduğunuz bağı arttırmayacak tıpkı vakitte toplumsal hünerlerin en değerlilerinden biri olan konuşmayı sürdürebilme hünerini de kuvvetlendirecektir. Bunun yanı sıra, size arkadaşlarıyla yaşadığı tecrübelerini aktarırken bir kere daha kendi toplumsal maharetlerini gözden geçirecektir.

Çocuğunuzun “başkalarının dünyayı nasıl gördüğünü” anlamaya çalışmasına yardımcı olun!

7-8 yaşlarına hakikat çocuklar, oburlarının his ve kanılarını daha anlayabilir bir bilişsel düzeye ulaşırlar. Çocuğunuzla ömrün farklı alanlarını, durumlarını konuşursanız bu marifetlerin daha süratli gelişmesini sağlayabilirsiniz. Örneğin, çocuğunuzla birlikte kitap okurken, bir an durup bir karakterin ne hissettiğini yahut düşündüğünü sormak ya da bir ergenle bir sinema çıkışında o sinemadaki karakterleri tartışmak farklı bakış açıları geliştirmelerini, sorgulamalarını ve yine tekrar tahlil etmelerini sağlayacaktır.

Olumsuz hisleriyle baş etmelerini sağlayın ve meseleleri çözmelerine yardım edin!

Çocuklarımızı yetişkinlik sürec
ine hazırlarken toplumsallaşma marifetlerinin de bir süreç olduğunu unutmayın! Uzun bir seyahatte, deneyerek öğreneceklerdir. Bazen de bir davranışları onaylanırken bazen de reddedilecek ve yine kendi davranışlarını düzenlemeyi öğreneceklerdir. Bunlar olumsuz değil, sürece has ve sağlıklıdır! Yaşanması gereklidir. Yetişkinlik hayatına kadar çocukluktan ergenliğe, her sorun yaşadığında onlardan evvel bizim sorunu çözmeye çalışmamız aslında onlara yardım etmekten çok, uzun vadede ziyan verici olabilmektedir. Yetişkin hayatında iş ortamına girdikleri andan itibaren kendileriyle baş başa kalırlar. Kendi başlarına sorun çözme marifetleri geliştirmiş olan bireyler özgüvenleri sayesinde olumsuz durumlarda negatif hislerle da baş etme gücü göstereceklerdir. Bağımsız sorun çözme hünerleri gelişmemiş bireyler ise yetişkinlik hayatında problemleriyle başa çıkamayan, öğrenilmiş çaresizlikle baş başa kalan bireyler olabilirler.

Şayet çocuğunuzun arkadaşıyla bir çatışma yaşadığınızı duyuyorsanız, yalnızca bir risk ya da tehlike içerdiğini görüyorsanız mevzuya el atın. Yoksa “Sorun sahibiyle çözülür.” Prensibiyle birbirlerine sıkıntılarını çözme yollarını denesinler.

Kaygılanmayın! Yaşadığı her olumlu ve olumsuz tecrübe onun toplumsal marifetlerini güçlendirecektir! Bırakın deneyimlesin!

Arkadaşlık Kurmakta Zorlanan Çocuklarımız için;

Şunu bilmeliyiz ki tüm çocuklar farklıdır. Hepsi dışadönük ve büyük bir kümeyle sosyalleşecekler beklentisi rasyonel bir fikir değildir. Şayet çocuğunuz sorun olarak söz ediyor, eza çektiğini gözlüyor iseniz;

Aile dostlarınızla ve büyük aileniz olarak vakit geçirin. Unutmayın toplumsallaşma maharetlerinin birinci kazanıldığı yer ailedir. Tanıdığı, bildiği bireylerle olmak ve bu paylaşımların çoğalması onu rahatlatacaktır.

Ferdi ögeler da arkadaşlık kurmakta zorlanmasına sebep olabilir. Özgüven eksikliği, utangaç tutum… Toplumsal marifetleri kazanması konusunda çocuğunuza yardım ederken, gerçekçi düzeyde beklentiler oluşturun, uğraşlarını ve küçük gelişmelerini bile destekleyin, onları yüreklendirin, çocuğun eforlarının en büyük mükafatı, kurduğu arkadaşlıklar olacaktır. Özgüven vakitle gelişecek olan bir histir. American Psychologists Association yayınladığı bir makalede “Özgüven fanusta yetişmiyor” demiştir. En zoru sabretmek tahminen lakin bunun bir süreç olduğunu bilmek bu sabrı kolaylaştıracaktır.

Ehil ve kâfi bir yetişkin olması için çocuğunuz;

Size daha az dayanarak (bağımlı olma),daha çok sorumluluk üstlenerek,

karar vererek, sıkıntıları çözerek ve ömür pahalarını anlayarak kendini kimliğini oluşturabilir.

GELİŞİMSEL PERİYOTLARA NAZARAN TOPLUMSAL MAHARETLER

Okul Öncesi ve Okul Devrinde Toplumsal Maharetler

Okul öncesi çocukları kendi cinsiyetindeki akranlarıyla oynama eğilimindedirler, lakin bu ayrım ilkokul periyodunda daha da barizleşir. Bu devirde çocuklar hemcinsleri ile çok daha yakınlaşırlar. Kız ve erkeklerin küme yapılarında birtakım farklılıklar göze çarpar. Kız kümeleri daha küçüktür ve daha çok konuşma içerir, meğer erkek kümeleri daha büyüktür ve daha çok hareket içerir.

Okul çağı çocuğu, kurduğu arkadaşlıklar sayesinde ailenin ötesinde ufkunu genişletir, dış dünyaya ait tecrübe kazanmaya başlar, benlik imajı oluşturur ve bir toplumsal dayanak sistemi geliştirir.

Okulöncesi yıllarında oyun, arkadaşlığın temeli olan olumlu toplumsal etkileşimlerin ve ortak faaliyetlerin sayısının giderek artmasını sağlar. Saldırgan davranış iki ile dört yaşları ortasında artar; fakat daha sonra azalır. Okul çağında kurallar ve toplumsal roller giderek değerli hale gelir ve toplumsal etkinliklerde cinsiyet farklılıkları barizleşir. Çocuklar okul çağına eriştiklerinde arkadaşlığın kalıcılığı artar. Kızlar daha sonlu sayıda çocukla daha kuvvetli münasebetler kurarken, erkekler daha fazla sayıdaki çocukla arkadaşlık ederler.

Bu evre boyunca akranla arkadaşlıklar hayli kıymetli hale gelir. Çocuklar akranlarından oluşan destekleyici bir kümeye ahenk sağlamak ve ilişkin olmak isterler. Bir akran kümesine ahenk sağlamak ve kâfi toplumsal maharetlere sahip olmak, çocuğun yüksek benlik hürmetine ulaşmasında epeyce kıymetli bir yer meblağ. Birebir anda hem akranlarına ahenk sağlamaya çalışmak hem de oburlarının yeteneklerinin bedelini bildiğini göstermeye ve kendi yeteneklerine ehemmiyet verilmesine çabalamak, bu yaş kümesi çocuklar ortasında rekabet ortamı yaratır.

İlkokula başladığında çocuk için arkadaşları vazgeçilmez olmaya başlamıştır. Arkadaşları ve öğretmeni kıymetlidir. Oyun kümeleri geniştir, oyun kurallarını koyup bunlara uyulması konusunda yeni gelen çocukları uyarabilirler. Oyunlarda ön plana çıkmak isterler. Bu periyotta rekabet ve kıskançlık hisleri ön plana çıkar, kendi niyetlerini kabul ettirmek, önder olmak değerlidir. Zaten fark ederek öğrendiği her şey çok değerlidir. Bu yaşta birbirleriyle alay etmek, isim takmak çok sık görülür.

Arkadaşlık yoluyla çocuk, arkadaşının bir olaya (oyuncağını müsaadesiz almak),öfkeyle reaksiyon vermesine (bağırıp çağırmak ve vurmak) yol açan ve akabinde bu olayı olumsuz sonuçlar doğuran bir biçimde (duygusal kırıklık, kavga-ceza) nasıl yorumlayabildiğini düşünüp anlamaya başlar. Çocuğun olaylara öteki birinin görüş açısından bakabilmesi, diğer bir insanın tavır, his ve güdülenimlerine ait anlayışına dayanarak kendi davranışlarını düzenleyip etrafına ahenk sağlamasına fırsat verir.

Çocuk 7 yaşına geldiğinde arkadaş seçiminde daha titiz olmaya başlar. 1-2 tane düzgün ve daima arkadaşları olabilir. Sırdaş olmak çok kıymetlidir, lakin çok âlâ sır sakladıkları söylenemez. Bilhassa okul ahenginde arkadaşlarının rolü büyüktür. Okulda arkadaş ilgileri uygun gidiyorsa, okulu epey severler lakin münasebetlerinde aksi giden bir şeyler varsa okula gitmek istemeyebilirler ya da gönülsüz sarfiyatlar. Arkadaşlarının fikirlerini çok önemserler ancak münasebetleri için verdikleri kararları çabuk unuturlar. Bu noktada anne baba olarak verdiği kararı hatırlatmak ya da öğütler vermek yerine, faal dinleme usulünü kullanarak kendi tahlillerini üretmesine fırsat tanımak faydalı olabilir. Yetişkinler kadar dengeli ve sabit ilgileri olmasını ummak, yaşlarına uygun düşmeyen ve gerçekçi olmayan bir beklentidir.

Küçük küme oyunlarını severler, lakin bu devrede moral (ahlaki) gelişim tarafından kuralları kesin ve değişmez olarak algıladıkları için, küme oyunlarında kuralların değiştirilmesine (az da olsa) reaksiyon verirler. İki kişi oynarken her şey yolundayken ortama üçüncü birinin girmesi işleri karıştırabilir. Burada daha çok birinci tercih olamama derdi hakimdir. Bu yaş çocuklarının çabucak hepsinde arkadaşları tarafından birinci tercih edilen kişi olma isteği vardır. Üç ya da daha fazla kişinin olduğu oyun kümelerinde, başkan olan kişiyi çekememe, onun koyduğu kurallara isyan etme lakin bunun yanında onunla arkadaş olmaktan vazgeçememe üzere çelişik içerikli ilgiler yaşayabilirler. Kuralların ya bozulmaması ya da yalnızca kendileri tarafından değiştirilmesi üzere egosantrik bir yaklaşımları vardır. Bu daha çok, şimdi kendini kıymetlendirme maharetine sahip olmayışlarından kaynaklanır. Hengameleri, münakaşaları sık sık olur. Bu yaşlarda erkek çocukların fizikî saldırganlığı, kız çocukların ise sözel saldırganlığı daha çok yeğlediği gözlenir. Birbirlerine karşı epeyce acımasız tenkit ve davranışları olabilir. Çok radikal kararlar verip, bunları uygulamaktan derhal vazgeçebilirler.
İçinde bulundukları kümede prim yapan davranışları fark edip benimseyebilirler ve bunlar sahiden çok acımasız olabilir.

8-9 yaşta, arkadaş kümeleri kısa periyodiktir. Sırdaş olmak değerlidir. Arkadaşlık ilgileri uygunsa okula severek gelirlerken zıt giden bir şeyler varsa okula gitmek istemeyebilirler. Bu nedenle ‘Okula gitmelisin’ formunda öğütler vermek yerine faal dinleme yapılmalı, öğrencinin kendi tahlillerini üretmesine müsaade verilmelidir. Oyunlarda kuralların hiç bozulmaması ya da kendileri tarafından değiştirilmesi üzere kanıları vardır. Kızlar sözel erkekler fizikî saldırganlığı yeğlerler. Birbirlerine lakap takma, alay etme sık görülür.

İlkokul çağı müddetince, çocuklar kendi cinsiyetlerine ait görüşlerini de oluştururlar. Çocuklar çoğunlukla kendileriyle birebir cinsten oyun arkadaşlarıyla münasebet kurmaya ihtimam gösterirler. Altı ve on iki yaşları ortasında arkadaşlıklar kurmak, son çocukluk periyodunun en kıymetli vazifelerinden biridir ve bu hayatları boyunca devam edecek bir toplumsal hünerdir. Gelişimsel olarak karmaşık bağlantılar geliştirmeye hazırdır. Giderek, his ve niyetlerinden daha çok haberdar olmaya başlar. Bu yaşta artık aileye eskisi kadar bağlı olmadığı üzere kendine dönük ilgileri de azalmıştır. Artık arkadaşlık konusunda akranlarına daha çok güvenmeye, arkadaşlarıyla birlikte okulöncesi periyoda kıyasla daha çok vakit geçirmeye başlar. Günden güne çocukluk devrinin zevklerini ve hayal kırıklıklarını paylaşırlar. Yetişkine daha az bağımlıdır

Ergenlik Periyodunda Toplumsal Hünerler

Ergenlik periyodu çocuklarınızın kim olduklarını, neye inandıklarını ve kim olmak istediklerini keşfetme uğraşıyla ailelerden bağımsızlıklarını talep ettikleri kişiselleşme periyodudur. Tıpkı vakitte soyut düşünme ve mantık yürütme marifetini kazanmaktadırlar. Bu daha fazla karar alma ve sorun çözmeye zihinsel olarak katılmak isteyecekleri manasına gelmektedir. Ergenlik devrinde kendilerini daha fazla arkadaşlarına yakın hissedebilirler. Evvelce her şeyini ailesine anlatan çocuk , yakınlık muhtaçlığı istikamet değiştirdiğinden arkadaşlarına yönelir.Ancak bu ebeveynlerine muhtaçlığı olmadığı manasına gelmemektedir.

İlişkin olunan arkadaş kümesi ergenin toplumsal hünerleri ve kişilik gelişimine, etrafı ile bağlantı kurma biçimine katkı sağlamaktadır. Küme, ergen için bir ayna vazifesi yaparak bireyin kendisini tanımasını, dışarıdan nasıl görüldüğünü bilmesini ve kendini değerlendirmesini sağlar. Küme içinde ergenlerin toplumsal marifetleri ve alaka kurma halleri de gelişmektedir. Ayrıyeten cinsiyete ilişkin model bulma ve cinsiyet davranım kalıplarını öğrenme konusunda da küme ergene örnekler sunabilmektedir. Ergenler yaşanılan ıstırapları ve duygusal krizleri ilişkin oldukları kümelerde çözmektedirler.

Ergenlik devrinde arkadaşlık ilgileri ehemmiyetini arttıkça anne ve babalar bu durumdan etkilenir ve tasa duymaya başlarlar. Bu vakte kadar her şeyin yolunda gittiği sevgili çocuklarınız sizden adım adım uzaklaşmaya başlar. Daima arkadaşlarının yanında olmak isteyişleri, daima internet ya da telefonda onlarla vakit geçirmeye çalışmaları sizleri huzursuz eder. Arkadaşlıklarıyla meşgul olan çocuğunuz size yabancılaşıyor üzeredir ve tenkitlerinin dozunu da bu periyotta artırmıştır.”Artık onu tanıyamaz olduk.” üzere cümleler sık sık söylenir.

Çocuğunuzu değiştiren onları sizlerden koparan olgunun arkadaşlıkları olduğunu düşünmeye başlanabilir. Bu nedenle ergenlik periyodunda arkadaşlığın pek çok istikametten doyuruculuğu olduğunu hatırlatmak gerekir. Her şeyden evvel arkadaşlığa duyulan bu gereksinim gelişim süreçlerinin işlemesini kolaylaştırır. Arkadaşlık; yaratıcılık, espri üzere olumlu özelliklerin geliştiği ve bollaştığı bir alan olma özelliği taşır. Arkadaşlık içinde genç, hislerini nasıl tasarlayacağını ve nasıl dışa vuracağını da öğrenir

Ferdi kimliğini bulma eforlarının yer aldığı arkadaşlık içinde her şey çok süratlidir. Birçok defa anne ve babalar çocuklarını takip edemedikleri hissine kapılabilmektedirler. Birden teğe başlayan aşklar, birden teğe biten dostluklar sıklıkla karşımıza çıkar. Süratle gerçekleşen bu değişimlerin sonucunda yaşanan düş kırıklıkları içinde çocuğunuz kendi ehemmiyetini görecek, hudutlarını belirleyecek ve benlik dizaynını oluşturacaktır.

Ergenlik devri, çocuğun kendini duygusal olarak birden fazla sefer hiçbir neden yokken çaresiz, bunalmış, anlaşılmamış ve yalnız hissettiği bir periyottur. Çocuğun yaşıtlarının da yaşadığı bu ortak duygulanımlardan dolayı ebeveynlerden çok arkadaşlarının onu anladığını hissetmesi doğal bir durumdur. Yaşanılan zahmetlerin ve sıkıntıların benzerliği arkadaşlıkların cazipliğini artırır. Bu durum hem empati yaparak birbirlerini anlamalarını hem de kendilerini kabul ettirmelerine imkan tanır. Kabul gördükçe bir kümeye ilişkin olma marifeti kazanan çocuğunuz toplumsal hayatta kelamsız kuralları nasıl içselleştireceğini, toplumsal etkileşim içinde bağlantı kurmayı öğrenir. Kuralları kabul etmeyi öğrenir. Bu özellikleriyle yetişkinliğe gerçek gelişen çocuğunuz toplumsal alanda arkadaşlığı bir geçiş etabı olarak kıymetlendirir. Buna ek olarak “Ben nasıl görünüyorum, verdiğim imaj nasıl?” sorusu kimliğini arayan çocuğunuz için liste başı sorunlardan biridir. Bu soruya karşılık verdiği sürece arkadaşlıkları da beslenir.

Bilhassa ergenlikte arkadaşlık marifetlerini sağlama konusunda ebeveynlerin uygulayabilecekleri kimi ipuçları verilebilir.

Tüm irtibatı arkadaşlarıyla kuruyormuş üzere görünüyor olabilir. Anne ve babalarıyla anlaşamamalarından ötürü bu türlü hissedilebilinir. Çocuklukta kurulmuş güzel bir irtibat ergenlik devrinin sağlıklı atlatılmasını sağlayacaktır. Âlâ irtibat anne babasına ( her ne kadar muhtaçlığı yokmuş üzere görünse de) gereksinim duyan çocuğunuzun sorun olarak hissettiklerini sizinle paylaşmasına yardımcı olacaktır. Lakin bağlantınızı yalnızca sorun odaklı tutmamanız da epeyce kıymetlidir.

Çocuğunuzun arkadaş ortamını ve mümkünse arkadaşlarının ailelerini tanımaya çalışın. Bunun için kendi meskeninizde programlar organize edebilirsiniz.

Çocuğunun arkadaşlarını tanımadan eleştirmek ve kurduğu arkadaşlığı bitirmesini istemek yalnızca sizden uzaklaşmasına sebep olur. Ona bu arkadaşlıkta neyin kıymetli olduğunu sorarak anlamaya çalışıp kararı çocuğunuzun vermesine dikkat edin.

Çocuğunun arkadaşları sahiden aksilikler gözlenebilir. Aile bu arkadaşlarının evvel uygun taraflarını görmeli ve çocuğuna bunları aktarmalı, gözlemlediği aksilikleri ve kaygılandığı konuları çocuğuyla paylaşmalıdır. Bu formda çocuk ebeveynin objektif yaklaşımını görür.

Arkadaşlık etrafını beğenmiyorsanız, onu yeterli tanıyarak kendi ilgi ve yetenekleri doğrultusunda alternatif bir etraf oluşturabilirsiniz. Bu çevreyi oluştururken seçenekler sunmalı ve onun keyifle katılabileceği aktiviteleri içermesine itina göstermelisiniz.

Çocuğun kendi kimliğini bulmaya çalıştığı bu devirde, olumsuz yahut istenmeyen bir duruma “hayır” diyebilme eforu aile tarafından desteklenmelidir.

Ergenlik sürecinde ebeveynler çocuklarının fazla sayıda arkadaşları olmasından yakınabilirler; fakat bunun sürecin bir kesimi olduğu unutulmamalıdır.

Ergenlik devri bir değişim periyodudur. Değişim periyotları zordur ve hislerde iniş çıkışlar görülmesi çok olağandır. Bu yüzden meskende olduğu üzere arkadaşlık bağlantılarında de iniş çıkışlı bir süreç geçirir. Bir gün a
rkadaşlarıyla çok düzgün sizinle çok düzgün bir gün çok dertli olabilir.”Neden tutarsızsın neden böylesin!” sorgulamalarından uzak durun.

Vaktinin üçte biri kadar bir kısmını arkadaşlarıyla paylaştığını göz önünde bulundurursanız arkadaşlarını tanımanın ehemmiyeti ortaya çıkar. Bu tanıma süreci içinde baskı yapmadan, dedektiflik yapmadan günlüklerini ve özel yazışmalarını kurcalamadan bir yaklaşım geliştirmelisiniz. Konuta çağırmasına müsaade vermelisiniz. Arkadaşlarından bahsettiğinde ya da bir olay anlattığında yargılayıcı yorumlar yapmadan arkadaşları hakkındaki bilgileri veri tabanı oluşturmak için biriktirmelisiniz.

Arkadaşlarıyla vakit geçirmek ve aktivitelerde bulunmak için sizden müsaade istediğinde bu periyodun gelişme periyodu olduğunu kabul ederek yeni hudutlar belirleyebilir ve bu husustaki sorumluluklarına nazaran sonuçları onunla birlikte düzenleyebilirsiniz.

Arkadaşlık münasebetlerinin temel atıldığı okul ortamı hayli kıymetlidir. Bu periyotta okulun ve öğretmenlerinin ergene bakış açısı ve toplumsal gelişimi için ne çeşit aktiviteler düzenlediği epey kıymetlidir.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir