Gebelik Psikolojisi

Bir yandan dünyaya bir çocuk getirmenin heyecanı, öbür yandan doğacak çocuğun olağan olup olmadığının telaşı… İşte pek çok gebe bayanın yaşadığı ruhsal değişiklikler,aynı vakitte ağır bir gerilimin oluşumuna da etken.Kişiden bireye farklılık gösteren bu periyottaki psikoloji,bazen önemli tedavi gerektirecek boyutlarada varabilir.

Aslında keyifli bir süreç olan hamilelik,aynı vakitte gerilimli bir periyot olarak da geçebilir.Kararsızlıkla bir arada artan gerilime karşı verilen reaksiyonlar,kişiden şahsa farklılıklar gösterir.Bazı bayanlar için;neşe,olgunluk,kendini gerçekleştirme olarak algılanabilen hamilelik,bazı bayanlar için;endişe, korkulu bekleyiş,yüklenme olarakta yaşanabilir.Örneğin birçok bayan için bu gerilim,bebeğin “normal”olup olmadığı için yaşanır ve bayan etrafına de bu gerilimi yansıtır.Yapılan çalışmalar bu bayanların bebeklerinin başkalarına nazaran daha fazla gerilime maruz kaldığını ve riskli gebelik yaşama oranlarının arttığını göstermektedir.Gebelikle birlikte başlayan planlar,özellikle doğuma yaklaştıkça;doğacak çocuğun bakımına,yaşam değişikliklerine ve doğum sonrası olabilecek değişikliklere gerçek kayar.Çoğu bayan doğumu,ağrılı bir olay üzere algılar.Bu nedenle,hamilelikte yaşanan meseleler,doğumunda güç olacağının bir habercisi üzere kabul edilir ve yaşanan gerilim daha da artar.

GEBELİK VE DEPRESYON

Yapılan çalışmalar,kötü bir hamilelik devri geçiren bayanların,diğerlerine nazaran 2 kat daha fazla doğum sonrası depresyon geçirmeye yatkın olduklarını göstermektedir.Bu noktada doğuma hazırlanan anne adayının hamilelik öncesindeki kişilik yapısı kıymetli rol oynamaktadır.Eğer anne adayının daha evvel geçirdiği depresyon üzere psikiyatrik hastalığı var ise,hamilelik periyodu boyunca dikkatle izlenmesi gerekir.Özellikle evvelce geçirilmiş manik-depresif üzere önemli psikiyatrik bozukluk periyotları kıymetlidir.Bu bayanlar,hamilelik devrinde oluşacak değişimlere karşı daha hassas oldukları için öteki bayanlara nazaran çok daha fazla zorlanır.Aslında hamilelik doğal bir gerilim olarak değerlendirilmelidir.Daha evvelki hamileliğe karşı olumlu yada olumsuz algılar,bu devrin yaşanmasında karşımıza çıkmaktadır.

HAMİLELİKTE RUHSAL TELAŞ VE BEKLENTİLER

Hamilelikteki her ay,kendine mahsus ruhsal dertler ve beklentiler doğurur.Hamile bayan bilhassa birinci ayda;bir dizi ruhsal ve fizyolojik değişiklik yaşar.Bu devirde yorgunluk ,bulantı ve kusma üzere fizyolojik belirti ve depresif bir ruh hali ortaya çıkar.Kadının yeni duruma adaptasyonu ve gebe olmasıyla ilgili korku ve beklentileri süreci belirler.İstenen bir gebelikte, memnunluk ve doyum duygusu yaşanır.Ayrıca bayanın ailesi ile ilgisi, iş durumu,hamileliğin yaratacağı beklenti ve gerilimler, sürecin nasıl yaşanacağını tesirler.Yani çabucak her anne adayında,kendi durumuyla ilgili olarak hamileliğin birinci ayında his ve mizaç değişiklikleri gözlenir.Fizyolojik belirti ve depresif ruh halinin ikinci ve üçüncü aylarda kesildiği görülmektedir.Burada bayanın karnındaki bebeekle bağı, geçmişte annesiyle yaşadığı hisleri ortaya çıkarmaktadır.Kişinin,bir yandan annelik rolüne ahenk sağlerken,diğer yandan annesiyle özdeşleştiği görülmektedir. Örneğin ikinci ve üçüncü ayda kusması hala devam eden anne adayının ruhsal yapısı kesinlikle etkilenir.Bu bayanların çocuksu oldukları,eşiyle ortasında besbelli kültür farklılıklarının olduğu bilinmektedir.Eğer kusma,kişinin olağan yaşantısını devam ettirmesini engelleyecek seviyede ise,kadına ruhsal dayanak,hatta ilaç dayanağı gerekir.Ayrıca bu devirde yapılacak, gevşeme çalışmaları da yararlıdır.Hamileliğin üçüncü ayında,doğacak bebek,annenin bütün sistemlerini tesirler.Bu periyotta doğuma ilişkin beklentiler ön plana çıkar.Doğum korkusu yaşayan bayanların kendini denetim edememe,beden ve duygusal kontrolle ilgili tasalarının olduğu izlenmektedir.Bu devirde,hamile bayanın bilgilendirilmesi,açıklamalarla yönlendirilmesi faydalıdır.Ayrıca eşin takviyesi de kıymetlidir.Bu korkuların ağır yaşandığı durumlarda ise ruhsal takviye kesinlikle gereklidir.Eşin de iştiraki ile yapılan gevşeme çalışmaları,doğum ve sonrası konusunda bilgilendirme,kişinin kendi denetiminisağlayabileceği hissini arttırırken,korku ve korkuyu azaltır.Bununla birlikte daha evvelden bulunan yahut hamilelikte oluşan ruhsal bozukluklar,doğum komplikasyonlarını arttırmaktadır.Bu nedenle şayet bu türlü bir durum var ise,anne adayının ruhsal açıdan yakın takibi ve desteklenmesi mecburidir.Hamileliğin son devirlerinde doğum ve bebeğin sıhhatine ilişkin telaşlarla oluşacak ömür değişikliklere ve bunlara ahenk ön plana çıkmaktadır.Hamileliğin bayan rolu dışında anne rolüne ilişkin tüm duygusal,ruhsal yaşantıları etkilediği ve bu durumla ilgili çatışmaları ya da beklentileri tetiklediği görülmektedir.Anne adayının yaşadığı ruhsal korku ve beklentileri hamilelik periyodunu etkilemektedir.Bazı bayanda tasayı arttırangebelik süreci,bazı bayanlarda da evvelki ömrüne ait beklenti ve telaşlarında azalma da gösterebilir.Bazen de gebelik bayanlarda,kendine inanç,kendini gerçekleştirme,seçkinlik duygusu da verebilir.Burada tabiki kişilik yapısı son derece değerlidir.Kişilikyapısı sorunlu ve yetersiz, ya da çocuksu yapıdaki bayanların bu devri daha sıkıntı geçirdikleri görülmektedir.

EŞİN TAVRI VE ETRAFIN TAKVİYESİ

Hamilelikte değerli bir bahis da,kadının bütün değişiklikleri yaşarken eşin tavrı ve yaşanılan çevredir.Eş,gebede oluşan değişimlerden birinci derecede etkilenmekte ve kendisi de annesiyle ailesiyle yaşadığı birinci çocukluk anıları ve sorunlarını tekrar yaşayabilmektedir.Kadının kendi içine kapandığı durumlarda,eş ihmal edildiğini düşünmektedir.Burada eşin verdiği dayanak ve itimat,kadının bu durumdan rahatça çıkmasına ve inanç bulmasına yardımcı olmaktadırEşin ruhsal yapısı bu dayanakları vermeye kâfi değilse,kadının yaşayacağı yük daha ağırlaşmaktadır.Bu durumda her ne olursa olsun,baba adayının da hamileliğin birinci devirlerinde bir arada kıymetlendirilmesi ve oluşacak değişimler konusunda bilinçlendirilmesi ve yardımcı olması sağlanmalıdır.Hamile bayan ve eşi dışında tabibin hamileye yaklaşımı da kıymetli olmaktadır.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir