Depresyon

Depresyon terimi gündelik hayatımızda çok sık kullandığımız bir söz haline gelmiştir.
Günlük hayatta her üzgün, sıkkın ve duygusal olarak düşük hissettiğimizde bu söze sarılırız, fakat
depresyon terimi ruhsal sıhhat alanında önemli bir his durum bozukluğudur.
Dünya Sıhhat Örgütü’nün belirtmiş olduğu üzere depresyon teşhisinin konulabilmesi için kişinin
en az iki hafta boyunca her gün şu semptomlardan en az beşine sahip olması gerekir: iç badiresi,
düşük his durumu, iştah değişiklikleri (çok yahut az), uyku tertibinde değişiklikler (çok ahenge yahut
az uyuma), kendini kıymetsiz ve hatalı hissetme, çaresizlik hissi, cinsel istek dahil genel isteksizlik,
ağlama hissi yahut ağlama vb. Anlaşılacağı üzere günlük hayatımızda kullandığımız depresyon/depresif
sözlerinin sıhhat alanında kullanımı dikkat gerektirir.
Depresyon tedavisi için çalışmalar en faal tedavi metodunun uzman tabip (psikiyatrist)
nezaretinde antidepresan kullanımı ve klinik psikolog eşliğinde bilişsel davranışçı terapi olduğunu öne
çıkartmıştır. Lakin bu demek değildir ki, hekiminiz antidepresanı gerekli görmeyip sizi bir psiko-
terapiye yönlendirirse bu yanlıştır. Bilakis depresyon düzeyinize nazaran antidepresan kullanımı gerekli
olmayabilir. Çalışmaların bahsettiği faal tedavi, ağır depresyonu refere etmektedir.
Bir klinik psikolog olarak, depresyon psiko-terapisinden bahsetmek isterim. Bilişsel davranışçı
terapi (BDT) çerçevesinde amaçlanan nokta eş vakitli olarak his, niyet ve davranış üçlüsünde
kalıcı değişiklik yaratmaktadır. BDT teorisine nazaran, kişi çarpıtılmış algılara (“Yanımdan geçerken bana
selam verdi, beni basbaya gördü, bilhassa selam vermediği, görmediği için değil…”), mecburilik içeren
cümlelere (-meli/- malı, lazım, gerekir içeren her cümle), değersizlik algısına (“Bu hayatta kimse bana
kıymet vermiyor/Değerli bir kimse değilim”) sahip olduğu için kendisini depresif hisseder. Yani aslında
fikirlerimiz, hislerimizi belirlemiş olur. Tıpkı halde kişi kendisini depresif hissettiği için kendisi,
etrafı ve gelecekle ilgili olumsuz niyetlere devam eder; yani kişinin hisleri da eş vakitli
olarak niyetleri pekiştirir. His ve niyetler birbirilerini karşılıklı olarak etkilerken, tıpkı
vakitte davranışları da tesirler: Kendisi, etrafı ve gelecekle ilgili olumsuz düşünüp olumsuz
hisseden bir kişinin davranışları da tıpkı oranda olumsuz olacaktır. Kişi kendisine ve etrafına
düşmanca davranabileceği üzere, davranışlarında minimuma gidebilir: meskenden hatta yataktan dahi dışarı
çıkmayabilir, kimse ile bağlantı ve bağa geçmeyebilir, öz bakımını yerine getirmeyebilir vb.
Anlaşılacağı üzere his, fikir ve davranış üçlüsü döngüsel olarak birbirilerini
etkilemektedir, bu sebepten de eş vakitli olarak her birinde kalıcı değişikliğe gidilmesi gerekir. Bu
doğrultuda, seanslarda kişinin çarpıtılmış algıları, değersizlik fikirleri ve mecburilik içeren
cümleleri bilimsel teknikler ile tekrar yapılandırılır. Bunun yanı sıra, kişinin davranışlarında tesirli bir
değişikliğe gidilebilmesi için, seans ortalarında yapabileceği davranış ödevleri verilir (“Hiç canınız
istemese de önümüzdeki bir hafta boyunca rastgele bir gün dışarıda 15 dakika yürüyün” gibi). Bu iç
içe geçmiş çalışmalar sayesinde bilişsel davranışçı terapi ile depresyon tedavisinin 8-12 seans ortasında
olması beklenir. Kişinin içinde bulunduğu depresyon düzeyi ve şahsî farkındalığı doğrultusunda
seans sayısı artıp azalabilir.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir