Bebekler ve yabancı cisimleri yutma durumları hakkında

Özofagusta ve sindirim sisteminde yabancı cisimler | Küçük çocuklar yapılarındaki meraklılık ve araştırma özelliklerinden ötürü her türlü yabancı cismi ağızlarına götürmeye ve yutmaya eğilimlidir. Ayrıyeten diş sayısı ve yapılarının yetersiz olması besinleri çiğnemeden daha büyük lokmalar halinde yutmalarına yol açar. Ağızlarında bir şeyler olmasına karşın konuşmaya, gülmeye, koşmaya ve oynamaya devam edebilirler.

Küçük kesimli oyuncakların kesimleri, kalem ucu, çengelli iğne ve toplu iğne yiyecek dışında yemek borularına en sık kaçan unsurlardır. Yutulan cisim en sık metal paradır ve hastaların büyük çoğunluğu erkek ve okul öncesi çocuklardır (%50’si 2 yaşından küçüktür).

Piller Ve Mıknatıs Kesimleri Bağırsak Delinmelerine Neden Olabilir

Sindirim sistemine kaçan yutulan cisimlerin çok büyük kısmı ise çocuğa ziyan vermeden bağırsaklar yoluyla atılır. Bilhassa zehirlenmeye ve bir yerde takılmaya neden olabilecek yabancı cisimler tanımlanmalı ve erken çıkartma süreci yapılmalıdır.

Çocuklar çoklukla oyuncak kesimleri, metal para, çivi, vida, pil üzere hususlar yutarlar. Yutulan katı yabancı cisimlerin çok büyük kısmı yemek borusunun başlangıç kısmına takılır. Yemek borusunu geçip mideye ulaşan cisimlerin %95’i çoklukla problemsiz olarak tabiatıyla çıkarlar. Nadiren uzun/geniş cisimler mide çıkışında, ince bağırsak kalın bağırsak birleşim yerinde ya da anal kanalda takılabilirler.

Sindirim sisteminde takılan cisimlerin ise kimyasal ya da mekanik yollarla kasvet yaratma riskleri vardır. Bilhassa piller ve mıknatıs kesimleri bağırsak delinmeleri üzere değerli problemler yaratabilirler, bu nedenle ivedilikle çıkarılmalıdırlar. Yabancı cisim yutma sıklığı %4’lere kadar varan yükseklikte saptanırken, en sık metal para yutma olayıyla karşılaşılır. Bu durum 6 ay ile 4 yaş ortası çocuklarda sık olarak görülmektedir.

Klinik:

Yemek borusunda takılan yabancı cisimlerde, yutma zahmeti, yemeği reddetme, çok salya oluşması, kilo kaybı, kusma, göğüs ağrısı, boğaz ağrısı, öksürük, açıklanamayan ateş ve şuur değişikliklerine kadar varan bulgular saptanır. Çocuğun muayenesinde bir şey saptanamayabilir, en kıymetli teşhis aracı şüphelenmektir, bilhassa oynarken ani morarma, öksürme, teneffüs meşakkati üzere hikayeler kıymetlidir.

Yabancı Cisim Yutma Teşhis:

Akciğer ve direkt karın grafileri ile teşhis %85 konur. Klinik kuşku var, grafilerde yabancı cisim yoksa baryumlu grafiler, bilgisayarlı tomografi yahut endoskopi ile teşhis konabilir.

Direkt grafiler sonunda hastaların;

%4’ü hastaneye gelmeden yabancı cismi çıkartmış olur

%40 midede

%26 özofagusta

%19 ince barsaklarda

%12 duodenumda

%2 rektumda saptanır.

Yabancı Cisim Yutma Tedavi:

Tedavi planı yutulan cismin tipine, büyüklüğüne ve yerleşim yerine nazaran yapılır.

Hangi hastalara endoskopi yapılmalıdır:

Özofagusta takılı kalan cisimlerde (özellikle piller)

Mide ve oniki parmak barsağında ise

Cisim 4 cm’den büyük ve 2 cm’den genişse

Zehirli husus içeriyorsa

Midede 2 haftadan daha uzun müddet kalmışsa

Duodenumda (oniki parmak barsağında) 1 haftadan uzun müddet kalmışsa

İnce barsaklara geçen yuvarlak sınırlı yabancı cisimler (madeni para, oyuncak kesimi vb) sıklıkla 4-5 gün içinde çıkarlar, atılmaları gecikse bile haftalar uzunluğu takip edilmelerinde hiçbir sakınca yoktur. İğne yahut vida üzere batıcı özellikteki cisimlerin bir noktada 5-7 günden daha uzun müddet kalması (yer değiştirmeden) hastanın bir şikayeti olmasa bile ameliyatla çıkartılması gerekir. Tedavi formülleri;

İzlem: Metal paraların %40’ı çoklukla 1-5 saat içinde mideye düşer. Bu nedenle özofagoskopi imkanı olmayan hastanelerde 1-24 saat beklenebilir.

Endoskopi (Özofagoskopi): Tedavide altın standarttır. Yabancı cisim yutma hikayesi ile başvuran hastaya hastane şartlarında anestezi altında teşebbüs yapılır. Işıklı bir kamera sitemiyle çocuğun teneffüs yolları yahut yemek borusu incelenip özel aygıtlarla yabancı cisim çıkarılır. Rigid yahut fleksibl ismi verilen iki cins endoskopik alet vardır ve her ikisininde yabancı cisimlerde muvaffakiyet talihi birebirdir.

Bu oran %76-98’dir. Erken teşhis almış ve yabancı cismi çıkarılmış çocuklar çabucak taburcu olabilirken, geç başvuran hastalarda ya da sisteme hasar veren yabancı cisim olgularında uzun periyodik hastane yatışı ve tedaviler gerekebilir.

Balon tekniği ile çıkartma: Foley yahut Fogarty isimli kateterler yemek borusuna yerleştirilir, balonu şişirilir ve daha sonra geri yanlışsız çekilerek para çıkartılır.

Bujinaj sistemi

Farmakolojik casuslar: Papain, kimotripsin, glukagon ve nifedipin üzere casuslar kullanılır. Muvaffakiyet talihleri düşüktür.

DİSK PİLLER

İşitme aygıtları, saat, oyuncaklar, anahtarlıklar, hesap makinaları, fotoğraf makinaları, uzaktan kumanda pilleri.

Kimyasal bileşimlerine nazaran piller;Boyutları 6,8-23 mm ortasında değişir

Mangenez

Çinko

Gümüşoksit,

Lityum (daha büyük çaplı ve yüksek voltu olmalarına karşın en az travmatik olan pillerdir)

Civa oksit (en sık parçalanan fakat zehirleme yapması nadir)

Bu piller mide asidinin tesiriyle parçalanırlar, ülserasyon ve perforasyona yol açabilirler. Bu nedenle bu çocuklara antiasit tedavi başlanmalı ve piller gastroskopi ile çıkartılmalı.

Şayet pil mideyi geçmişse radyolojik olarak takip edilmeli, pilin kabuğunun çatladığını gösteren bulgular ortaya çıkarsa ameliyat ile çıkartılmalıdır.

Dış kabuğu çatlamadan kolona ulaşan piller kolonoskopla çıkartılabilir yahut lavman yapılabilir.

Yutulan pil yemek borusunu geçmişse öbür bir komplikasyona yol açmadan bedenden çıkma mümkünlüğü çok yüksektir (%78 birinci 72 saatte çıkar).

Pillerin %5-6’sı 1-2 hafta içinde çıkar, bu müddetin çapla ilgisi yoktur.

Yalnız çapları 15-23 mm ortasında olan piller yemek borusu ve midede takılabilirler. Yemek borusunu zedeleyen piller genelde 20-23 mm’den büyük boyutlu pillerdir.

Pilin ziyan vermesi için dolu yahut boş olmasının bir ehemmiyeti yoktur.

Takipler haftada 1 yahut 2 grafi ile birlikte olur

Hangi durumlarda endoskopi yahut ameliyat gerekli?

Pil yemek borusuna takılmışsa (4 saatte yanık, 6 saatte perforasyon yapabilir)

Mideyi 15 mm’den büyükse ve 48 saat içinde terketmiyorsa

Diafram altına inmiş ancak karın ağrısı, kusma ve kanlı kaka yapma şikayeti varsa

Akciğer ve karın grafisinde perforasyon bulguları varsa

Parçalanan pillerin üçte ikisi civa pilleridir ve bunların ziyan düzeneği 3 biçimde olur:

Pilden sızan elektrolitler

Civa zehirlenmesi

Basıya bağlı nekroz

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir