A p a n d i s i t

Apandisit, appendiks denen organın enfeksiyonu ya da inflamasyonudur. Apendiks kalınbağırsağın başlangıcında kör bir bağırsak çıkıntısıdır. Karın muayenesindeki izdüşümü “sağ alt kadran”dır.

Apandisit, bu organın iltihabi hastalığına verilen isimdir. Ortalama olarak çocukların %10’unda karşımıza çıkabilen çocukluk devrinin en değerli “akut batın ( acil cerrahi gerektiren karın hastalığı ) ” nedenidir.

Çocukluk çağında daha fazla görülmesinin en değerli nedeni, çocuklarda lenf bezi sistemi ve bağışıklığın daha faal olmasıdır. Apandiksin başındaki lenf bezlerinin şişmesi ile apendiksin şişmesi apandisite yol açabilir. Bu nedenle üst teneffüs yolları enfeksiyonu ya da ishal sonrasında ya da sırasında apandisit gelişebilir. Apendiks iç çapı, dar olan bir organdır, bu yüzden çarçabuk tıkanabilir. Sertleşmiş kaka parçacığı ( fekalit ), barsak parazitleri, meyvelerin çekirdekleri, tıkanmaya en sık yol açan nedenlerdir.

Apendiks tıkanmaya başladığında hastalık “akut” kademesindedir. Lakin tıkanmayla birlikte apendiksin içinde irin toplanmaya ve dolanımı bozulmaya başlar. Bu basamakta “apandisit” aslında çok komplike bir hastalık değildir. Lakin deveranın bozulup apendiksin delinmesi ile irin karın içine yayılmaya başlarsa nitekim apandisit kişinin hayatını tehdit eden, tüm hayatını boyunca onu etkileyebilecek sonuçlara yol açan bir hastalık haline döner. En temel amaç bu etaba gelmeden apandisitin akut basamakta ortadan kaldırılmasıdır.

Apandisit, klasik bulgularla nadiren karşımıza çıkar. Çocuklardaki muayene zorluğu da buna eklenirse çoklukla teşhiste gecikmelere çocukluk çağında rastlanır. En temel bulgular, karın ağrısı, iştahsızlık, bulantı, kusma ve ateş olmasıdır. Lakin hiçbir hastada muayene bulguları tam olarak birbirini tutmayabilir. Apandisit en kıymetli teşhis aracı muayene eden kişinin deneyimi ve muayene bulgularıdır.

Karın ağrısı birinci olarak evvelce göbek etrafında başlar ve tam olarak lokalize edilemez, fakat hastalık ilerledikçe ağrı sağ alt kadrana yerleşir. Ağrı karakter olarak artma eğiliminde ve devamlı olan bir ağrıdır. Fakat bu klasik ağrı hikayesidir, hastaların birçoklarında ağrılar bu klasik ağrı karakterine uymaz, yalnızca ishal, yalnızca kusma ya da ateş ile başlayan apandisitlerlede sıklıkla karşılaşır.

Tanısal evrede, en kıymetli inceleme şikayetlerin dinlenmesi ve karın muayenesidir. Muayenede karın bölgesinde hassasiyet, ağrıyı arttıran hareketlerin uygulanması çocuk cerrahını yönlendirir. Muayene bulguları dışında laboratuar testleri ve radyolojik incelemeler fakat teşhis koymaya yardım eden ve muhtemel öbür hastalıklara teşhis koymaya yarayan yan parametrelerdir. Muayene bulgusu olmayan fakat ultrasonografide “apandisit” tanısı alan bir hasta opere edilmez. Vaktinde teşhis konamazsa çocuklar bu hastalık yüzünden ziyan görebilirler, geç teşhis muhtemel yan tesirleri arttırır lakin çabucak operasyona karar verebilen durumlarda da ailelerde çoklukla “gereksiz operasyon kaygısı” vardır. Burada hakikaten “tecrübeli bir çocuk cerrahı” kesin tahlildir.

Tek ve kesin tedavi enfeksiyon karna ve bedene yayılmadan evvel, enfekte organın süratli bir halde karın dışına alınmalıdır. Ameliyat açık yahut kapalı metotla (laparoskopik olarak) yapılabilir.

Apandisit günümüzde korkulması gereken bir hastalık değildir. Lakin çocukların kendini tabir edememesi, muayenenin korkutularak yapılması, gereksiz antibiotik ve ağrı kesici kullanımı nedeni ile hastalık bulgularının ilerlemesine yol açmak yüzünden, hala çocuklarda tehlike oluşturabilen ve önemli sakatlık ya da vefata yol açabilen bir hastalıktır.

Karın ağrısı ve yazılan bulguların olduğu durumlarda ilaç kullanmadan kesinlikle çocuk cerrahisi olan bir merkeze başvurmak süratli teşhis ya da gereksiz ameliyattan korunmak ismine çok kıymetlidir.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir