Kraniyotomi neden gereklidir ?

Birtakım sorunlar beynin gerçek çalışmasını mahzurlar. Bu sorunları düzeltebilmek için beyefendisine ulaşmak gereklidir. Kraniyotomi oraya ulaşmamızı sağlar. Aşağıda tartışılan sorunlar bir kraniyotomi yapılmasına gerek duyulan en sık görülen sorunları ortaya koymaktadır.

Beyin Yaralanması:
Beyin yaralanması başa gelen direkt bir patlama ve hatta ani bir darbe ile dahi oluşabilir. Bu beyinde yırtılmaya, kanamaya ve şişmesine neden olabilir. Tedavinin maksadı rastgele bir kanamayı durdurmak ve kafatası içerisindeki basıncı azaltmaktır. Kan ve hasarlı dokular çıkarılabilir.

Beyin Tümörü:
Tümör, olağandışı hücrelerden oluşmuş bir kitledir. Beyinde büyüyen metastatik tümörler bedenin öbür bölgelerinden yayılan tümörlerden gelen yapılardır. Gaye bunlardan mümkün olan en fazla ölçüde çıkarmaktır. Tümöre tipine nazaran öbür tedavi yollarının de uygulanması gerekli olabilir.

Anevrizma:
Anevrizma bir arter duvarındaki balon gibisi bir kusurdur. Bu kanın dışarı sızmasına neden olur. Sızan kan beyefendisine hasar verebilir. Maksat hasarı denetim altına almak ve ileriki kanamaları önlemektir.

Arteriovenöz Malformasyon:
Arteriyövenöz malformasyon (AVM) kan damarlarının olağandışı bir yumağıdır. Bir AVM beyefendisinin bir bölgesinde olağan kan akımını önleyebilir. Tıpkı zamnda beyin dokusu içerisine kanama riskini de artırmaktadır.Tedavideki maksat AVM içerisinden olan kan akımını önlemek ve akımı olağan yola döndürmektir.

Durumunuzun Teşhis Edilmesi:
Hekiminiz birtakım muayene ve teslter yaparak durumunuza yol açan nedeni bulmaya çalışır. Sonuçlar hekiminizin sorununuzun tam olarak yerini ve boyutunu da anlamasına yardımcı olur.

Tıbbi Muayeneniz:
Hekiminiz sizin hudut sisteminizin ne kadar âlâ çalıştığını aşağıdakileri denetim ederek öğrenir:
•Ÿ Görme, işitme, yürüme ve yutkunma kapasiteniz
•Ÿ Düşünme ve hafıza marifetleriniz
•Ÿ Kas gücünüz, uyumunuz, refleksleriniz ve adımlamanız
•Ÿ Dokunmayı hissetme ve algılama yetenekleriniz.

Görüntüleme Testleri:
Bu testler beynin ve ona kan götüren atardamarların imgelerini verir. Daha keskin imajlar için bu testlerle birlikte kontrast unsurlar kullanılabilir. Riskler ve komplikasyonlar sizinle konuşulacaktır.

Ÿ BT: (Bilgisayarlı Tomografi):
Bu usul x ışınlarını ve bilgisayar kesitlerini birleştiren bir sistemdir. Siz bir tüp içerisinde kayan bir platform üzerinde yatarsınız.

Ÿ MRG (Manyetik Rezonans Görüntüleme):
Bu test güçlü mıknatıslar ve radyo dalgaları kullanarak manzaralar oluşturur. Bir tünel içine kayan bir masada yatarsınız.

Cerrahi İçin Hazırlık
Ameliyat vaktiniz yaklaştıkça ilerideki sıhhat gereksinimlerinizle ilgili fikirleriniz olabilir. Tıpkı vakitte kraniyotominiz için kendinizi nasıl hazırlamanız gerekeceği hakkında sorularınız olabilir. Aşağıdaki bilgiler yardımcı olabilir.

Cerrahi Tedavinizden Evvel:
Pek çok durumda kraniyotomi planlanmış bir süreçtir. Cerrahiden evvel kâfi vakit varsa aşağıdakileri yapmanız size söylenebilir:
Ameliyatınızdan haftalar evvel ameliyatınızda kullanılmak üzere kan vermeniz istenebilir. Ayrıyeten kanı incelten aspirin üzere ilaçları almamanız istenebilir. Şayet sigara içiyorsanız artık kesmelisiniz.
Kraniyotominizden kısa bir mühlet evvel bir muayeneden geçeceksiniz. Bu cerrahi süreç için yeteri kadar sağlıklı olduğunuzu teyit etmek için yapılacaktır. Şayet günlük kullandığınız ilaçlarınız varsa bunların ameliyat gününde de kullanılıp kullanılamayacağını sorunuz.

Ameliyattan en az 8 saat evvel yahut size iletilecek mühlet kadar rastgele bir şey yemeyiniz ve içmeyiniz.

Kraniyotominizin Yapılacağı Gün:
Kraniyotominizin yapılacağı gün hastaneye vaktinde geliniz. Buraya ulaştığınızda hala daha devam eden kaygılarınız olabilir. Hatta biraz da ürkek ve sonlu olabilirsiniz. Sıhhat takımınız tüm sorulara karşılık vermeye çalışcaktır. Ayrıyeten rahatlamanız için ellerinden geleni yapacaklardır.

Ameliyattan Çabucak Evvel:
Anestezinizden sorumlu olacak olan vazifeli sıhhat işçisi cerrahi öncesinde sizinle konuşacaktır.Ameliyatınız boyunca «uyumanız» için size genel anestezi verilecektir. Kolunuza i.v. (intra venöz) damar yolu için kateter konulacaktır. Bu yol gereksiniminiz epey ilaçlar ve sıvıların size verilmesini sağlayacaktır. Pek çok durumda başın bir kısmı yahut tamamı traş edilecektir.

Aile ve Arkadaşlara Notlar:
Ameliyat sırasında yakında bekleyebileceğiniz bir oda size gösterilecektir. Kraniyotomi sıklıkla 3-5 yahut daha fazla sürebilir. Şayet mümkünse haber alabilmeniz için en az bir kişinin bekleme odasında olduğundan emin olunuz. Ameliyat biter bitmez tabip gelip sizinle görüşecektir. Ayrıyeten sevdiğiniz kişiyi ne vakit görebileceğiniz de size iletilecektir.

Beyefendisine Ulaşmak
Cerrah baş derinizde bir kesi yapar. Daha sonra kafatasında 1-2 cm. büyüklüğünde burr hole denilen delikler açılır. Delikler ortasındaki kemik kesilir ve kaldırılır. Cerrah daha sonra dura denilen beyni saran zarı açarak beyefendisine ulaşır. Bir sonraki basamak sizin bilhassa bulunan rahatsızlığınıza nazaran devam eder. Kimi durumlarda beyninizin karşılıklarını mönitörize edbilmek için kimi sonlar uyarılır. Bu olağan beyin dokusunun cerrahi süreç sırasında ziyan görmediğinin teyidi için uygulanır.

Cerrahinin Riskleri:
Tüm ameliyatlarda olduğu üzere kraniyotominin de muhakkak riskleri vardır. Bunlar ortasında şunlar sayılabilir:
•Nöbetler
•İnfeksiyon
•Hafıza kaybı yahut bulanıklığı
•Beyinde şişme yahut kanama
•Kan pıhtıları
•Görme dahil his kaybı,
•Güç kaybı yahut paralizi
•Ölüm

Sorununuzun Düzeltilmesi:
Beyefendisine ulaşılmıştır. Cerrah bir sonraki kademede yapacaklarına sizin sorununuza nazaran karar verir. Lakin ne olursa olsun olağan dokuya ziyan vermemek için her türlü tedbir alınmıştır.

Beyin Yaralanması
Kanamanın kaynağı denetim altına alınmıştır ve kan uzaklaştırılmıştır. Hasarlı doku da muzaklaştırılmış olabilir.

Beyin Tümörü:
Mümkün olan en fazla beyin tümörü çıkarılmıştır.

Anevrizma:
Atardamar kaçak yerinde bağlanmış yahut koruma altına alınmıştır.

AVM:
Olağandışı atardamarlar ve venler klipslenmiştir. Bu kan akımını olağan damarlara yönlendirir ve AVM’nin sızdırmasını mahzurlar.

Kraniyotominin Bitirilmesi:
Ameliyat maksatlarına ulaşıldığında, beyni örten dura kapatılır. Çabucak çabucak tüm hadiselerde kafatası kemiği geri yerine yerleştirilir. Yerinde kalması için tel bir örgü yahut vidalı plakalar kullanılabilir. Bazen beyinde kalan kan yahut sıvıların tahliyesi gerekebilir. Bu türlü durumlarda bir dren burr hole denen deliklerden geçirilerek birkaç gün burada kalması sağlanır. Aslında pek çok durumda bu delikler hadiseden çabucak sonra doldurulur yahut kapatılır. Daha sonra dikiş yahut zımba ile baş derisi dikilir.

Beyinle İlgili Başka Uygulamalar
Aşağıdaki uygulamalar tek başlarına yahut kraniyotomi ile birlikte yapılabilirler. Şantların takılabilmesi yahut stereotaktik ameliyatların yapılabilmesi için kafatasında burr hole denilen delikler açılır. Bu süreçlerden sonra hastane tecrübeleriniz kraniyotomideki üzere olacaktır.

Şantlar:
Şant özel bir tip drendir. Fazla omurilik sıvısını boşaltmak suretiyle beyin üzerindeki basıncı azaltmak için kullanılır. Sıvı beyinden karın boşluğuna boşaltılır. Bu cilt altına yerleştirilen bir tünel içerisi
ndeki tüp aracılığıyla yapılır. Sıvı karın boşluğuna ulaştığında beden tarafından emilir.

Stereotaktik Cerrahi:
Sereotaktik cerrahi beynin hassas yahut ulaşılması sıkıntı alanlarındaki sorunlara ulaşmada kolaylık sağlar. Stereotaktik cerrahi bilgisayarlı tomografi yahut manyetik rezonans görüntüleme taramalarını kullanarak sorunun yerini tam olarak lokalize eder ve bir yaklaşım haritası oluşturur. Bu süreç sırasında özel bir kafes başı yerinde tutmak için kullanılbilir.

Hastanede Düzgünleşme:
Kraniyotomi tamamlandıktan sonra hekim aileniz ve arkadaşlarınızla konuşacaktır. Bir uyanma odasında kendinize geleceksiniz. Daha sonra özel bir üniteye, sıklıkla da bir ağır bakım ünitesine transfer edileceksiniz ve burada yakından takip edileceksiniz.

Ameliyattan Çabucak Sonra:
Uyanırken baş ve beden ağrılarınız olabilir. Bu ağrıları hfifletmek için hemşire size ilaç verebilir. Kafatasınız içindeki basıncı yahut kalp atışlarınızı görebilmek gayesiyle monitörler kullanılıyor olabilr. Kan pıhtılaşmalarını önlemek hedefiyle özel çoraplar giyiyor olabilirsiniz. Ve kısa bir mühlet bir teneffüs aygıtına bağlanabilirsiniz. Bu makine nefes alıp vermenize yardımcı olur.

Hastane Odanızda:
Birkaç saat içerisinde ağır bakım ünitesinden bir hastane odasına alınabilirsiniz. Bazen bu iki gün yahut daha uzun sürebilir. Odanıza geldiğinizde akciğerlerinizin açık kalması için size teneffüs idmanları verilebilir. Sıhhat grubumuz sizin bir an evvel yemek yemeniz ve yürümeniz için ellerinden geleni yapacaklardır.

Rehabilitasyon:
Şayet belirli antrenmanları yapmakta zorlanıyorsanız terapi verilebilir. Gereksinimlerinize nazaran terapist istikrarınızı bulmanızda, gücünüzü toplamanızda, konuşma ve günlük hayat melekelerinizin geliştirilmesinde yardımcı olacaktır.

Diğer Bir Tedaviye Gereksiniminiz Olursa
Kraniyotomiden sonra sıklıkla yan tesirleri azaltmak ve kendinizi daha uygun hissetmeniz için size ilaçlar reçete edilebilir. Şayet beyin tümöründen ötürü ameliyat geçirmişseniz kemoterapi yahut radyasyon da alabilirsiniz.

İlaçlar
Şayet size ilaç reçete edilirse hekiminize yahut eczacınıza, şayet varsa, almak zorunda olduğunuz öbür ilaçlardan kesinlikle kelam edin.

Steroidler
Steroidler beyin şişmesini azaltırlar. Hekiminizin onayını almadan bunları kesmeyiniz. Steroidler kan basıncında değişikliklere neden olabilirler, kilo aldırabilirler, mide ülserlerine neden olabilirler, infeksiyon riskini artırabilirler ve duygusal halde değişiklik oluşturabilirler.

Antikonvülzanlar
Antikonvülzan ilaçlar nöbetlerin oluşmasını engellerler. Onları her vakit tanım edildikleri halde kullanın. Gerçek dozu aldığınızdan emin olunabilmesi gayesiyle kan testlerine ihtiyaç olabilir. Şayet bir döküntü, istikrar sorunları yahut sersemlik üzere bulgular olursa direkt hekiminizi arayınız.

Başka İlaçlar
Semptomları ve yan tesirleri ortadan kaldırabilmek hedefiyle diğer ilaçlara da gerek duyulabilir. Şayet bulantı, mide asiditesi yahut ağrınız varsa hekiminizle görüşün.

Kemoterapi:
Kemoterapinin gayesi kanser hücrelerini öldürmektir. Bu ilaçlar kan damarlarınız boyunca dolaşır ve kanserli hücrelerin ömür döngülerine son verir. Sonuçta kanserli hücreler ölürler.

Radyasyon Terapisi:
Radyasyonun maksadı tümör büyümesini durdurmak yahut denetim altına almaktır. Tedavide ağrısı olmayan x ışınları kullanılır. Radyasyon tek başına yahut öbür tedvi metotlarıyla birlikte kullanılabilir.

Hastaneden Sonra:
Ameliyattan sonra olağan bir halde yer, içer ve yürüyebilir hale gelir gelmez konutunuza gidebilirsiniz. Konutta aileniz ve arkadaşlarınız yardım ve dayanak teklifinde bulunabilirler. Gereksiniminiz olduğunda kabul edin. Ama istikrarınızı korumanızın çok kıymetli olduğunu unutmayın. Aklınızdan çıkarmayın ki yine bağımsız olmak için bir uğraş veriyorsunuz.

Denetim Muayenelerine Katılın:
Kraniyotomiden 7-10 gün sonra bir hastane ziyaretiniz olabilir. Bu basamakta kalan dikiş yahut zımba sütürler alınabilir. Birinci birkaç ay boyunca hekiminizi 4 haftada bir görebilirsiniz. Tıpkı vakitte durumunuzun kararlı olduğunu teyit etmek gayesiyle birtakım görüntüleme testleri yapılabilir.

Yürümeyle Başlayın:
Yürüme gücünüzü tekrar kazanmak için en düzgün araçtır. Başlangıçta kısa fakat sık yürüyüşleri tercih edin. İster bir bardak su almak için, isterse televizyon kanalını değiştirmek için olsun her gün ayağa kalkın ve yürüyün. Basamaklı olarak daha uzun aralara yürümeye uğraş edin, örneğin köşedeki posta kutusunu denetim edin.

Günlük Yaşama Geri Dönme
Aşağıdaki ipuçları düzgünleşme için size yardımcı olabilir:
Fazla zorlamayın. Aktivite sonlarınızı küçük küçük artırınız.
Yemek yapmak, bahçe işleri yapmak üzere konut işlerinde yardım öneerisinde bulunanların tekliflerini kabul edin.
Şayet bir mühlet araç kullanmamanız önerilmişse sizi birilerinin götürmesine hayır demeyin.
Patronunuza işe geri dönmek için yapacağınız görüşmede daha az saat için gelip gelemeyeceğinizi yahut meskenden çalışabilip çalışamayacağınızı sorun.

Ameliyattan Sonra Başarmak
Size olanları kabul etmek gerek sizin gerekse aileniz için güç olabilir. İyileşmeniz vakit alacaktır. Birkaç ay, hatta bir yıl kadar müddetle her zamankinden daha yorgun hissedebilirsiniz. Hislerinize hakim olmak olayı hafifletmeye yardımcı olacaktır.
Birtakım günler başkalarından biraz daha güç olabilir. Kendinizle ilgili biraz sabırlı olun. Şayet üzgün yahut depresif hissediyorsanız sıhhat ekiplerinizden biri ile görüşün. Depresyon sık görülen lakin tedavi edilebilen bir durumdur.
Kaygıların olması yahut sonlu olmak olağan bir durumdur. Bir danışmana başvurmak yahut bir takviye kümesine katılmak hislerle başa çıkmakta ve devam etmekte olan tedavilerin ihtiyaçlarını karşılamakta yardımcı olabilir.

Tabibi Ne Vakit Aramalısınız
Aşağıdakilrden birinin varlığında vakit geçirmeden cerrahınızla görüşün:
•Giderek artan uyku hali
•Geçmeyen bulantı ve kusma
•Aşırı baş ağrısı
•Nöbet
•Artan kas güçsüzlüğü
•Nefes darlığı, bacakta ağrı yahut şişme
•38 C’nin üzerinde ateş olması
•Kesi yerinde yahut rastgele bir damar yolu yerinde kızarıklık yahut akıntı olması
•İdrar yaparken yanma olması

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir