Kekemelik

Pek çok bahiste olduğu üzere kekemeliğin de öğrenilmiş bir alışkanlık olduğunu düşünüyorum. Bu alışkanlığı yine formatlamak ne kadar uzun vakit geçtiyse o kadar uzun vakit alır. Yapılabilecek teknik çalışmaların yanında ruhsal dayanağın kural olduğunu düşünüyorum.

Kekemelik Tedaviyle Düzelir Mi?

Kekemelik, konuşmanındoğal akışının bozulmasıdır. Hece ya da ses tekrarı ile ses uzatmaları biçiminde görülür.

Bilhassa ebeveynleri korkutan bu durum bireylerde pek çok soru işaretine neden oluyor. Kekemeliğe yönelik soruların başında şunlar geliyor:

  • Neden ve nasıl oluşur?

  • Tedavisi var mı?

  • Psikolojiye tesirleri neler?

  • Nasıl fark edilir?

Kekemelik Nasıl Oluşur?

Kekemeliğin en çok 2-5 ortasında ortaya çıktığını belirten uzmanlar, birden fazla kekemeliğin vakit içinde zaten geçtiğini lakin küçük bir kısmının özel lisan eğitiminden geçerek düzeltildiğini bildiriyor. Birinci 6 ay beklenilmesi ve zaten geçmiyorsa çocuk tabibine danışılması gerekiyor. Vakit zaman zekâ konusunda düşünmeye sevk etse de konuşmaya yeni başlayan çocuklarda görülen konuşma aksaklığı çocuğun süratli düşünmesinden kaynaklanmaktadır. Düşünme suratı konuşma suratından fazla olabilir. Bu nedenle hekimin yönlendirilmesi ile lisan gelişimi uzmanlarına muhtaçlık duyup duymadığı öğrenilmelidir.

Kekemeliğin Nedenleri

Öncelikle kekemeliğin bir hastalık olmadığını bilmek gerekiyor. Ayrıyeten bir zekâ geriliği de değildir. Kesin olarak nedenleri bilinemese de birçok etken olabilir. Genetik ve nörofizyolojik etmenler ile ruhsal faktörler kekemeliğe neden olabilmektedir. Bunun yanı sıra şiddetli kaygı ve teneffüs bozukluğu da kekemeliği tetiklemektedir.

Kekemelik Psikolojiyi Nasıl Etkiliyor?

Anlatımda aksama ve uzatmalarla kendini tekrarlayan sözler anlatım akışını bozduğundan anlaşılırlığı güç kılar. Bilhassa durumdan duyulan rahatsızlık karşı taraftan hissettirildiğinde kişi kendini tabir etme eğiliminden vaz geçer. Bu durum içe kapanık bir karakterin oluşumuna ve toplumdan soyutlanma isteğine kadar ulaşır. Çok reaksiyona maruz kalan kekemelerde özgüven eksikliği meydana gelebilir. Kişi konuşmasıyla etrafındakileri daima olarak rahatsız ettiğini düşünür ve gereksinim duyduğu mevzularda ve karşılaştığı meselelerle tek başına uğraş etmeye çalışabilir. Kendini yetersiz hisseder ve yeteneklerinin farkına varamayabilir. Okul ve iş hayatında başarısızlığa neden olabilecek kekemelik, çalışma isteksizliğine de neden olabiliyor.

Kekemelik Giderilebilir mi?

Kekemeliğin bir hastalık olmadığını vurgulayan uzmanlar kekemeliğin tedavi etabına da girmediğini belirtiyor. Fakat lisan gelişim uzmanları ile aşikâr bir eğitim sürecinden geçirilerek kişinin psikoloji ve başka kalıtsal özellikleri kıymetlendirilerek kekemeliğin giderilebileceğini bildiriyor. Bu çeşit durumlarda erken yönlendirme, daha süratli sonuç alma ve kalıcı kekemeliğin önüne geçilmesini sağlıyor. Bu süreçte sabırsız olmamak ve telaşlanmamak gerekir.

Kekeme Çocuğa Nasıl Davranılmalı?

Kekemeliğin kronikleşmemesi ve çocuğun psikolojisini makus istikamette etkilememesi için kekemeliğin görüldüğü çocuklara karşı dikkat edilmesi gereken durumlar var. Bunların başında şunlar geliyor:

  • Çocukla süratli konuşulmamalı ve çocuğun telaşlanmasına neden olacak diyaloglardan uzak durulmalı.

  • Çocuk ilgi ve sabırla dinlenmeli, cümlesini tamamlamaya çalışan çocuğun söz ya da cümleleri tamamlanmamalıdır.

  • Çocuğun konuşması eleştirilmemeli, çabuk olması için telkinde bulunulmamalı

  • Uyarıcı sözler kullanılmamalıdır( çabuk ol, dikkatli ol gibi)

  • Konuşmasını tamamlayana kadar ilgiyle dinleneceğine dair itimat sağlanmalıdır.

  • Yaptığı yeterli işlerde çocuk takdir edildiğinde takdir edilme nedeni açıklanmalıdır.

  • Toplumsal ortamlara katılması sağlanmalı ve yeteneğini kullanabileceği spor alanlarına yönlenmesi sağlanmalıdır.

  • Çocuğa karşı çok müdafaacı tavır sergilenmemelidir. İstenilen çabucak yerine getirilmemeli, her çocukta olduğu üzere kekeme çocuklar için de evet-hayır çizgisi korunmalıdır.

Kekemelik Teşhisinin Konması

Kekemelik, kolay fark edilen bir durumdur. Daha çok çocuklarda görülürken belirli etmenlerden ötürü yetişkinlerde de görülebilir.

  • Lisanı yeni kullanmaya başlayan çocuklarda 6 aydan sonra devam etmesi durumunda ailede kekeme bireylerin olup olmadığı bakılarak genetik olabileceği incelenir.

  • Farklı ortamlarda gözlemlenerek konuşmasının değişiklik gösterip göstermediğine bakılır.

  • Endişe sonrası oluşabilen kekemeliğin devam edip etmediğine bakılır.

  • Heceleri tekrarlama ve uzatma mühleti ile bunun gerçekleşme nedenleri dikkate alınır.

Adil Maviş

Bu yazının telif hakkı Adil Maviş’e aittir. Kaynak gösterilerek yayınlanabilir. Makaledeki bilgilere dayanarak rastgele bir teşhis ve tedavi uygulanamaz. Adil Maviş kendi geliştirdiği ve kişinin içsel dinamiklerini en üst düzeyde kullanılabilmesine dayalı koçluk ve kişisel danışmanlık hizmeti vermektedir. Bu bağlamda alacağınız hizmet teşhis ve tedavi kapsamında değildir. 

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir