Kafa travmaları

Baş Travmaları

İnsanoğlu hayatı boyunca ve bilhassa çocukluk çağında kesinlikle hafif yada şiddetli baş travmasına maruz kalır. Trafik ve iş kazalarının çok fazla sayıda yaşandığı ülkemizde her yıl binlerce kişi baş travması sebebiyle ölmekte yada sakat kalmaktadır. Beyin sert bir kutu olan kafatası içersinde yer alır. Darbe tesiri ile kafatası içersinde çalkalanarak hafif derecede şişmeden (ödem), beyin dokusunda yırtılma ve kanamalara kadar değişik derecede hasarlar ortaya çıkar.

Beyin yalnızca darbenin olduğu istikamette zedelenmez. Darbe şiddeti ile adeta beton tabanda zıplayan lastik bir top üzere baş tası içersinde değişik istikametlere çarparak zedelenir. Önemli bir baş travmasına maruz kalındığında beyinde en azından bir ödem ve hiperemi(kızarıklık) ortaya çıkar. Sabit bir kapalı kutu olan kafatası içersinde şişen beyin gitgide sıkışarak hastanın şuurunun kapanmasına, komaya hatta ölümlere yolaçabilir.

Hafif derecedeki travmalarda hastada travma sonrası şuur kaybı dahi olabilir. Baş ağrısı kusma ortaya çıkar. Kusma halk ortasında beyin kanamasının en değerli bulgusu üzere sanıldığından gereksiz panik ve kaygılar yaşanabilir. Bilhassa küçük çocuklar hafif şiddetteki baş travmalarında beyinde rastgele bir hasar yada kanama olmaksızın kusabilir. Baş travmalarında kafatasında görülen kırık ve çatlaklar, travmanın şiddetli olduğunun bir göstergesi olup, kırık altında bir damarın yırtılarak kanama sebebi olma ihtimali mevcuttur. Bu nedenle kırık saptandığında hasta kesinlikle hastanede müşahede altında bulundurulmalıdır.

Yeniden önemli travma sonrası baş içi damarların yırtılması ile beyin dışına yahut beyin içine kanamalar ortaya çıkar. Bu kanamalar kanama bölgelerine nazaran değişik isimde anılır ve her birinde farklı klinik ve radyolojik bulgular ortaya çıkar.

1-Epidural Kanamalar: Kafatası ile beyin zarı ortasına kanamalardır. Çoklukla kafatasının kırıldığı travmalarda görülür. Beyin zarı ile kafatası ortasına, kopan atardamar kanı birikerek beyni sıkıştımaya başlar. Hastanın travma sonrası şuuru açıkken dakikalar yahut saatler içersinde kapanır ve koma hali gelişir. Derin koma hali oluşmadan yapılan müdahale ile kanın boşaltılması hastanın hayatını kurtaracaktır.

2-Subdural Kanamalar: Beyin zarının çabucak altına yani beynin dış yüzeyi ile beyin zarı ortasına kanamalardır. Yeniden cerrahi olarak boşaltılmalıdır. Müdahaleler nekadar erken olursa okadar yeterli sonuç alınır.

3-Subaraknoid kanamalar: Beyin boşluklarına olan kanamalardır. Rastgele bir cerrahi tedavi gerekmez. Kanın vakitle beden tarafından yok edilmesi kelam hususudur.

4-Beyin İçi Kanamalar: (İntraserebral kanamalar): Travmanın şiddeti ile beyin dokusunda yırtılmalar sırasında damarların kopması ile oluşur. Kanama makul bir boyuta ulaşıp hastanın ömrünü tehdit edecek boyuta geldiğinde cerrahi müdahale ile boşaltılır. Aksi halde küçük kanamalar vakitle beden tarafından yok edileceğinden ameliyat edilmez. Önemli baş travmaları sonrası hastada günler yada aylar sürebilen hatta nadiren kalıcıda olabilen baş ağrısı, baş dönmesi, dengesizlik, epilepsi (sara) nöbetleri ortaya çıkabilir. İlaçla tedavileri mümkündür. Nadiren baş travmaları sonrası baş tabanı kemiklerindeki kırıklardan beyin omurilik sıvısı (BOS) sızıntısı olabilir. Hasta burnundan bir sıvının daima aktığını söz eder. Bu çok kıymetli bir durumdur. BOS kaçağı yoluyla bakterilerin beyne ulaşarak menenjite yolaçması kelam konusu olabileceğinden bu sızıntının kesinlikle tedavi edilerek giderilmesi gerekir.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir