İletişimde Savaşma Seviş Dönemi

Rastgele bir olay, kişi ya da durum karşısında “tepki” göstermek durumunda kalırsanız

yandınız. Fakat şunu da unutmamak gerekir ki rastgele bir olay, kişi ya da durum

karşısında verilecek bir “karşılık” vardır. Yani reaksiyon göstermeden karşılık vermek bizi bir

adım öne geçirecektir irtibatta.

Bağlantıda en çok üzerinde durulması gereken noktalardan biri de “akıl-dil uyumu”… Hani

bizde bir tabir vardır: “Söylediğini kulağın duyuyor mu?” Aslında söylenmek istenen

“Söylediklerini aklın süzgecinden geçirdin mi?” değil midir?

Akıl-dil ahengi konusunda sorun yaşayan biri her türlü tehlikeye maruz kalabilecek bir

ortama sahiptir. Akıl-dil ahengi bir manada antivirüs programları fonksiyonunu üstlenirler. Ve bir

antivürüs programına sahip olmayan beyinler fikir virüsleri ile çaba edemezler

çok kısa bir vakit içinde beyinleri infilak eder.

Öğrenme bir manada kişinin bildikleri şeylerden bilmedikleri şeylere gerçek gitme süreci ise

akıl-dil ahengi vakit içerisinde öğrenilir. Akıl-dil ahengini yakalamanın en âlâ yolu da

kıyaslama tekniğidir. Hayat o kadar karmaşık bir yapıya sahip ki mümkün olduğunca bu

karmaşıklıkları anlamak ve herkesin anlayabilmesi için de mümkün olduğunca

kolaylaştırmak zorundayız. Kolaylaştırırken bayağılaştırmamaya da dikkat etmeliyiz.

Eğitimin emellerinden biri de zihni açmaktır. Bir kişinin zihni de motive olmadığı sürece

açılmaz. Bir kişiyi motive etmenin birçok yolu vardır lakin temelde tek bir prensibe

dayandırılır. “Beklentileri yükseltmek…” Beklentileri düşük düzeyde tutmak bir manada

ilkelliğe, kolaylığa de davetiye çıkarmaktır.

Bazen lisanımızın ucuna geliveren sözcükleri kullanma şanssızlığına uğrarız. Lisanımızın ucuna

geliveren sözcüklerden uzak durmalıyız. Lisanımızın ucuna geliveren sözcükler bir manada

bizim en ilkel ve kolay tarafımızdır. Hayatımız boyunca en çok pişmanlık duyacağımız

konuşmayı yapmış oluruz.

Bağlantıda mümkün olduğunca süratli empati kurmak gerekir. Yalnız empatiyle sempatiyi de

birbiriyle karıştırmamak gerekir. Karşımızdaki şahısla birlikte oturup ağlarsak çok sempatik

bir insanızdır. Karşımızdaki kişinin ağlamasını durdurabiliyorsak ya da bu ağlamayı

avantajlı hale çevirebiliyorsak empatinin ne demek olduğunu anlamışız demektir.

En büyük zafer savaşmadan düşmanı alt etmektir, derler. Bize, etrafımıza ve

toplumumuza yansıyacak aksilikleri savaşmadan avantaja çevirmek için irtibat

içinde olduğumuz insanların nasıl bir yapıya sahip olduğunu çok yeterli tanımamız gerekir.

Birtakım beşerler çok sinirliyken o insanlara yaklaşamazsınız, kimileri ise ne kadar yakın

durursanız o kadar tahlile yakınsınızdır.

Pekala, tüm bunları nasıl takip edeceğiz? Harekete mi geçmeli? Bir adım geriye mi çekilmeli?

Karşımızdakinin gözünün içine mi bakmalı? Ayaklarına mı bakmalı… Bütün bunları detaylı

bir formda deneyim etmeye çalışmak bizi delirtebilir. Pekala ne yapmalı?

Genellemeler, öğrenmenin en değerli yollarından biridir. Mesela irtibatta üç tip insan

vardır: Uyumlu insan, sıkıntı insan, korkak insan. Bunun üçüne karşı da birebir karşılıkları

veremeyiz. Yansıları çok değişik olacaktır. Ona nazaran prosedürler geliştirmeliyiz. Lakin Bu

insanları nasıl anlayacağız. Tabi ki birikimlerimizden, deneyimlerimizden yararlanacağız.

Lakin bizim demek istediğimiz burada değerli oluyor. Deneyimlerden yararlanırken

genellemelerin kurbanı olmayacağız. Toparlayacak olursak, ne kadar meseleyle karşılaşırsak

karşılaşalım o kadar da değişik tahlil vardır. Ve durumlar karşısında pozisyon belirlemek

en hoş sonucu almamıza yardımcı olacaktır.

Bruce Lee’nin dövüş sanatına çok farklı ve değerli bir yaklaşım getirdiğini çoğumuz bilir.

Ona nazaran dövüşün birinci prensibi rakibine karşı koymamaktır, bunun yerine, onunla birlikte

hareket etmek ve gücünü yine yönlendirmektir. Üç tip insan vardır: Güç insan, Uyumlu

insan, korkak insan… İrtibat kurmada en güç insan “zor insan”dır. Güç insanların daima

olarak “Neden?” diye sormalarından rahatsız olmamaya başladığım an benim de onlardan

biri olduğumu anladığım andır. Asıl sıkıntı olan korkak beşerlerle irtibat kurmaktır. Yüzünüze

karşı, ha, evet, tabi ki üzere davranırken bir de bakarsınız ki ardınızdan bıçaklanmışsınızdır.

Tek yapmamız gereken onları gizlendikleri delikten çıkarmaktır. Bağlantıdaki bütün

alternatifleri çok uygun değerlendirip olumlu bir yaklaşım geliştirecekleri konusunda temkinli

yaklaşmaktır.

Gelelim ikinci kısmımıza:

Kimi kelamlar vardır ki hiçbir vakit hiçbir şahsa kullanmamamız gerekir.

Gel buraya! 

 Sen anlamazsın!

Zira kurallar böyle!

Seni İlgilendirmez!

Pekala bu hususta ben ne yapayım!

 Sakin Ol!

Senin kederin ne?

Sen esasen hiç……….. ya da Sen esasen daima…….

Ben sana söylemiştim.

Bir daha söylemeyeceğim.

Bunu senin uygunluğun için yapıyorum. 

 Neden mantıklı olmuyorsun?

Artık bu kelamlar kaba sınırlarıyla bakıldığında “Canım bunların da kullanılabileceği yerler

vardır.” diye düşünülebilir.” lakin emin olun ki bu kelamları hayatımızdan çıkarırsak hiçbir şey

kaybetmiş olmayız. Hatta beşerlerle olan bağlantımızda çığırlar açabiliriz. Bu kelamlar,

bağlantının en ilkel formudur. Espri olsun diye kullanmak bilmiyorum bakış açımızı ne kadar

değiştirir lakin?… Beni hayatımda en çok rahatsız eden kelamlar bunlar oldu. Bu kelamları sizin

kullanmamanız sorunu çözmüyor tabi ki. Bu kelamları kullanan bireylere karşı da değişik

alternatifler geliştirmeliyiz.

Bu mevzudaki yaklaşımlarımı aşağıda sıraladım:

Artık soruyorum size: “Gel buraya!” değil de “Afedersiniz, sizinle bir dakika konuşmam

gerekiyor.” desek otoritemizden ne kaybederiz söyleyin bana? Birisi bize bu türlü bir üslup

kullanırsa da “Neden?” diye sormaz mıyız?

Bir beşere “Sen anlamazsın!” demek herhalde o insanı (o bahisle ilgili hiçbir şey anlamıyor

olsa bile) can konutundan vurmak demektir. Bunun yerine: “……….. bu mevzuyu anlamak biraz

güç alabilir, açıklamaya çalışayım.” demek ortamı ne kadar yumuşatır ve olumlu hale

getirir? Biri bize bu türlü bir cümle kurarsa: “Siz anlatın, ben anlayacağımdan eminim, bu

hususta bir şeyler yapmak istiyorum.” deriz.

“Çünkü kurallar böyle!” insanların en çok ifrit olduğu kelamdır. Kuralın nedenini istemek

irtibat içinde olduğunuz insanın en doğal hakkıdır. Bize bu türlü diyen birine de tıpkı

yaklaşımı sergileriz.

“Seni ilgilendirmez!” kelamı suistimalin en ağır halidir. Bize biri bu türlü derse ilgilendirdiğini

söyler ve nedenini açıklarız.

Bağlantıda en çok kullanılan ve kullanılması da bir o kadar olumsuz sonuçlar doğuran bir

öbür cümle: “Peki, bu bahiste ben ne yapayım?” Bunun yerine: “Üzgünüm hakikaten de

size ne söyleyeceğimi ya da tavsiye edeceğimi bilimiyorum, keşke bilseydim. Yardım

etmek isterdim ama edemiyorum.” demek karşımızdakini rahatlatacaktır. Şayet biri bize

bu türlü derse “Beni dinlemeni ve bana yardım etmeni istiyorum.” diyerek açıklamaya

başlarız.

“Sakin ol!” kelamı sakin olma
ihtimali olan birini de zahmetten çıkarmaya kâfi. Bu kelam yerine

“Her şeyin düzeleceğini, sizinle konuşmasını söylemek, sorunun ne olduğunu öğrenmeye

çalışmak en hoşu olacaktır. Biri size sakin ol, diyorsa ve siz de sakin değilseniz, en hoşu

oradan ayrılmaktır.

“Senin sıkıntının ne?” kelamı de çok kaba. Bunun yerine “Meselenin ne olduğunu öğrenmeye

çalışmak daha hoş olacaktır. Biri bize bu türlü derse bunun bir kaygı olmadığını,

konuşulması ve halledilmesi gereken bir husus olduğunu söylemek yetecektir.

Genellemeler birçok vakit önemli meseleler çıkarmaya neden olan yaklaşımlardır. En hoşu

genellemelerden uzak durmaktır. Bir olumsuzluk genelde öyleyse bile tahlile

kavuşturmak istiyorsak somutlaştırma prosedürünü kullanmalıyız.

“Bir daha söylemeyeceğim.” başından dürüstçe bir söz olmadığını ortaya koyuyor aslında.

Önemli olmanın öteki yolları da vardır. Söylediğiniz şeyin çok kıymetli olduğunu vurgulamak

daha hakikat olur.

“Bunu senin düzgünlüğün için yapıyorum.” kelamı hakikaten onun düzgünlüğü için yapsak da çok rahatsız

edici bir yaklaşımdır. Yaptığımız şey, zati onun güzelliği içinse bunu söylemeye gerek

yoktur. Karşımızdaki insan bunu anlamayacak biriyse, bu kelamı söylesek de manaya ihtimali

yoktur.

“Neden mantıklı olmuyorsun.” kelamı de irtibata ket vuran kelamlardan biridir. Uzak durmak

gerek.

Üstte bağlantı içinde olduğumuz insanlara karşı asla söylememiz gereken kelamlardan ve

bu türlü bir kelam söylendiğinde nasıl hareket etmemiz gerektiğinden kısaca kelam ettik.

İrtibatın anahtarı herkese, her olay karşısında tıpkı hali sergilememektir. Herkesi bir

birey olarak değerlendirip ona nazaran yaklaşım sergilemek en güzelidir. İçtenlik ve samimiyet

ise vazgeçilmezidir. Ve hepsinden değerlisi tökezleyeceğimiz yerde dans etmeyi bilmektir.

Bundan sonra doktortakvimi.com ile birbirimize daha yakın olacağız… Anlayabilme ve

anlatabilme ismine sağlıcakla kalın…

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir