Hidrosefali-baş ağrısı

Tarif

Çoğunlukla beyin omurilik sıvı akış yolunun bloke olması sonucu beyinde çok ölçüde sıvı artışının olduğu durumlarda hidrosefali denilen klinik tablo meydana gelir. Bu çok ölçüdeki sıvı artışı, etraf beyin dokusuna bası yaparak ziyan görmesine neden olmaktadır. Tedavi edilmediği durumlarda ölümcül olabilmektedir. Hastalığın belirtileri yaşa nazaran değişmektedir.

Yenidoğanlarda görülen hidrosefalideki belirtiler:

Olağandışı bir baş büyüklüğü

Baş etrafında ani bir artış

Bıngıldakta şişme

Kusma

Uykuya meyilli olma

İrritabilite

Nöbet geçirme

Gözlerde ‘batan güneş manzarası’

Gelişmede gerilik

Daha büyük çocuklarda ve ergenlerde en sık görülen belirtiler:

Kusmayı takiben görülen baş ağrısı

Bulantı

Bulanık yahut çift görme

Gözlerde ‘batan güneş manzarası’

Uyum, istikrar ve yürüyüş bozuklukları

Bitkin görünüm

Gelişimde yavaşlama yahut gerileme

Hafıza kaybı

Konfüzyon

İdrar kaçırma

Kişilik değişiklikleri

Derslerde yahut çalışma hayatında başarısızlık, zekâ düzeyinde gerileme

Hidrosefali altta yatan nedene ve yaşa bağlı olarak üstte belirtilen farklı semptom ve bulgularla görülebilir. Örneğin daha çok yaşlı populasyonda görülen olağan basınçlı hidrosefali denilen durumda, hastalık tipik olarak yürüme zahmeti ile başlar. Akabinde idrar kaçırmalar görülür ve en son periyotta de bunama gelişir.

Hangi durumlarda doktora başvurmalı?

İnfantlarda ve yeni yürümeye başlayan çocuklarda

Yüksek perdeli bir ses ile ağlama

Emmede ve beslenmede sorun

Beklenmedik, sık tekrarlayan kusmalar

Başını ve boynunu hareket ettirmekte isteksizlik

Teneffüs sorunları

Nöbet geçirme üzere bulgular görülmesi halinde hastaya acil olarak müdahale edilmesi gerekmektedir.

Baş etrafında artış

Bıngıldağın dışa yanlışsız şişme göstermesi

Yüz ve gözlerin görünüşünde değişiklik gözlenmesi

Etrafa ilginin azalması ve toplumsal münasebetlerde gerileme üzere bulgular saptanması halinde acil olmasa da,elektif şartlarda bir çocuk hekimine başvurmak gerekmektedir.

Yetişkin bir bireyde

Yürüme zahmeti

Bozulmuş düşünme kabiliyeti

İdrar kaçırma üzere bulgular görülmesi durumunda hastanın fizikî ve nörolojik açıdan tam teşekküllü bir merkezde incelenmesi gerekir.

Beyinde çok ölçüde sıvı artışının olduğu durumlarda hidrosefali denilen klinik tablo meydana gelir.

Beynimiz jelatin kıvamında bir dokudur ve beyin omurilik sıvısının içinde adeta yüzmektedir. Bu sıvı ayrıyeten beynin derininde yer alan ventrikül ismi verilen boşlukları doldurmaktadır. Böylelikle beyin sarsıntıdan etkilenmez ve beyin omurilik sıvısı içinde batmaz bir halde yüzmektedir.

Beyin omurilik sıvısı ventriküller boyunca birbiriyle irtibat yapan kanallar sayesinde devirdaim yapmaktadır.

Beyin omurilik sıvısının üretim, akım ve emilim süreci ortasındaki varolan hassas istikrar, sıvının baş içerisinde olağan basınç altında devirdaim yapabilmesi açısından çok kıymetlidir. İşte hidrosefali denilen klinik tablo bu hassas istikrarın bozulması durumunda ortaya çıkar. Örneğin ventriküller ortasında geçişi sağlayan kanalların daralması yahut sıvının emilmesinde bir hasar olması üzere sıvının devirdaimi sürecinde rastgele bir basamakta aksama olması hidrosefali oluşumuna neden olmaktadır.

Beyin omurilik sıvısının emilimindeki defekt olağan basınçlı hidrosefaliye neden olmaktadır, çoğunluklada yaşlı populasyonda görülmektedir. Olağan basınçlı hidrosefalide fazla ölçüdeki sıvı ventriküllerde genişlemeye neden olmaktayken beyin dokusu üzerinde bir basınç artışına sebep olmaz. Bu klinik tablo rastgele bir yaralanma yada diğer bir hastalık sebebiyle oluşabilmekteysede birden fazla hadisede rastgele bir neden saptanamaz.

TETKİK VE TEŞHİS

Bebeklerde ve çocuklarda;

*Hamilelik devrinde prenatal ultrasound

*İnfant ve erken çocukluk devrinde rutin takiplerde baş etrafı ölçümü

Daha büyük çocuklarda ve yetişkinlerde;

Hekiminiz semptom ve bulguları değerlendirdiğinde hidrosefaliden şüphelenirse tanıyı koymadan evvel detaylı bir biçimde hastalığın gidişatını öğrenmeli, detaylı bir fizikî ve nörolojik inceleme yapmalı, CT yahut MRG ile görüntüleme yapmalıdır. Tetkikler sonucunda hidrosefali teşhisi konursa hasta daha ileri tetkik ve tedavi için beyin cerrahi uzmanına refere edilmeli.

Hidrosefalinin tedavisi çoklukla cerrahidir.

Cerrahi yollar:

Şant implantasyonu. Hidrosefalide en sık uygulanan tedavi usulüdür. Şant ismi verilen bir drenaj sistemi cerrahi olarak yerleştirilir. Uzun, ince bir tüp biçiminde, fleksibl valv yapısına sahip olan bu sistem; sıvının beyinden yanlışsız istikamette, hakikat oran ve ölçüde akışını sağlar. Şantın bir ucu beynin ventrikülüne yerleştirilir. Drenaj sistemi ciltin altından fasya üzerinden bir tünel oluşturulduktan sonra öteki ucu beyinden gelen sıvının emilebileceği karın boşluğu, kalp üzere bir beden boşluğuna yerleştirilir.

Hidrosefalisi olan bir çocuğa şant yerleştirilmesini takiben hayatının geri kalanında hastanın büyümesi nedeniyle şantın uzatılması yada şantta tıkanma, enfeksiyon gelişmesi nedeniyle revizyon üzere ek cerrahilere ihtiyaç duyabilir.

Ventrikülostomi. Bu cerrahi formül ile ventriküller ortası beyin omurilik sıvı akımında bir tıkanma olduğu periyotta, ventrikül alt kısmında açılan bir delik vasıtasıyla sıvının beyin tabanına gerçek akışı sağlanır.

Şayet çocuğunuzda hidrosefali varsa pediatrik psikolog, eğitim uzmanı, rehabilitasyon uzmanında dahil olduğu bir tedavi programına alınması, günlük ve okul hayatında başarılı olması için önerilebilir. Bu uzmanlar çocuğunuzun gelişimini değerlendirirler ve toplumsal, duygusal, zihinsel ve fizikî gelişimindeki gecikmeleri tespit ederek vaktinde müdahalelerle çocuğuzun ulaşabileceği azamî potansiyele erişmesini mümkün kılarlar.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir