Empati ve Çocuk

Empati bir bireyin kendini öteki bir insan yerine koyarak o insanın his ve fikirlerini anlama çabası manasına gelmektedir. Empati kurmak insan bağlarının en kıymetli özelliklerinden biri olduğu kadar insanların toplum içinde birbirleri ile ahenk içinde yaşayabilmelerini kolaylaştıran bir etken olarak ta gösterilmektedir.

Birçok insan hislerini sözlerle anlatmaktan çok öteki yollarla söz etmeyi tercih eder. Oburlarının ne hissettiklerini anlayabilmek için öncelikle bu kelamlı olmayan sözleri çözmek gerekmektedir. (Beden duruşu, yüz sözü, ses tonu ve bunun yanında daha birçok şey.) Eğer birinin söylediği kelamla vücut duruşu yahut yüz tabiri uyuşmadığı hissine kapılırsanız, bu durumda ne söylendiğine ve ne halde söylediğine dikkat etmeniz gerekecektir. İrtibat araştırmacılarına göre duygusal bildiriler %90 oranında kelamlı olmayan tabirlerdir. Bu formda dışa vurulan hisler, ses tonundan anlaşılan dehşet hissi yahut yüz sözünde kendini gösteren kızgınlık üzere, çoklukla bilinçsizce algılanmaktadır. Bu iletiler çoğunlukla “anlamazlıktan gelinerek” suskunlukla cevaplanır ya da ona göre hareket edilir. İnsanların gönderdiği bildirileri algılayabilme hüneri sonradan öğrenilen bir durumdur.

Çocuğun empati kurmak konusunda oluşturacağı maharet, onun ahlak gelişimini güzelleştireceği üzere diğer insanlarla olan toplumsal bağlantısını de kolaylaştıracaktır. Bu nedenle ona empati kurma konusunda yardımcı olacak çeşitli eğitimler vermek ailenin vazifelerinden biridir. Yapılan araştırmalar sonucunda birçok uzman çocukların çok küçük yaştan itibaren empati kurabildiğini söylüyor ve bu durumun çocuklarda içgüdüsel olarak ortaya çıktığını belirtiyorlar. Bir bebeğin başka bir bebeği ağlarken duyması ve kendisinin de ağlamaya başlaması, en erken görülen empati kurma örneği olarak isimlendiriliyor. İki  üç yaşına gelen bir çocuğun ise üzgün ya da mutsuz birine kendi sevdiği bir eşyasını vererek onu memnun etme uğraşı tekrar erken çocukluk devrinde görülen bir empati örneği olarak karşımıza çıkıyor.

Neler Yapabilirsiniz ?

●Çocuğunuz size bir şeyler anlatırken ya da kendi hislerini sizinle paylaşırken onu kesinlikle dinleyin. Bu davranışınız ona, sizin de karşıdaki bireylerin fikir ve hislerine değer verdiğinizi anlatacaktır.

●Çocuğunuz sizinle bir problemini paylaşırken asla mevzuyu değiştirmeyin ya da geçiştirmeyin. Bu durum çocuğunuzun size olan inancını sarsacaktır.

●Çocuğunuza kitap okuyun (masal anlatın) ve okuma bittikten sonra kitaptaki karakterlerin his ve düşünceleri hakkında çocuğunuzla konuşun. Böylelikle karakterin his ve kanısını çocuğunuz ne kadar anlamış (paylaşmış) siz de fikir sahibi olursunuz.

●Televizyon izlerken de tıpkı aktiviteyi yapabilir ve izlenilen karakterin his ve fikirleri hakkında çocuğunuzla konuşabilirsiniz.

●Kendi hislerinizi ve kanılarınız ona anlatmaya çalışın ve sizi anlamasına yardımcı olun. Örneğin çocuğunuz sizin çok uğraşarak hazırladığınız bir yemeyi yemeyerek dökmek istedi ve siz de bu duruma çok üzüldünüz, bu olay sonucunda ona kendi hislerinizi anlatmak için çocuğunuzun sevdiği bir şey ile durum ortasında münasebet kurun ve ona hislerinizi bu ilgi üzerinden anlatmaya çalışın. Çocuğunuza “sen Legolarla otomobil yaparken ne kadar çok uğraşıyorsun, ben de tıpkı şekilde yemek yaparken çok uğraşıyorum, ben senin yaptığım arabayı bozsam üzülürsün, ben de senin yaptığım yemeği dökmene çok üzülürüm” diyerek durumu açıklayabilirsiniz. Bu aktivite bilhassa küçük yaşlardaki çocukların empati kurma hakkında fikir sahibi olmaları için çok değerli bir role sahip. Zira çocuklar bu yaşlarda somut örnekler üzerinden soyut kavramları anlamaya yatkındırlar.

●Çocuğunuzun kardeşiyle yaptığı arbedelerde sorunu çözmek için birbirlerine hislerini ve düşüncelerini anlattırma formülünü kullanabilirsiniz, çocuklarınız üzerindeki otoritenizle bu konuşmayı istediğiniz şekilde yönlendirebilme bahtınız da var, unutmayın. Bu konuşma sonrasında hengamenin ikisi içinde anlamsız ve sonuç vermeyen bir aktivite olduğunu anlatabilirsiniz..

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir