Bel fıtığı hastalığı ve tedavisi

Bel fıtığı hastalığı, omurga kemikleri ortasında bulunan ve adeta amortisör misyonu disk dediğimiz yapının kılıfının yırtılarak, içinde bulunan lastik kıvamdaki kıkırdak yapının bu yırtıktan taşıp bacaklara giden sonları sıkıştırması sonucunda olur.

BELİRTİLERİ NELERDİR?

Bel fıtığın hastaları esas; bel ve/veya bacak ağrısı, ayaklarda uyuşma, keçeleşme, yürümede zorluk, bacak yahut ayaklarda kuvvet kaybı şikâyetleri ile başvururlar.

Sıklıkla evvel belde zorlayıcı bir hareket sonucu diskin etrafını saran kılıf bağ dokusu yırtılır. Birinci etapta hasta yalnızca bel ağrısı hisseder. Bir mühlet sonra yırtılan yerden diskin içindeki lastik kıvamdaki doku hudutların olduğu kanala taşar ve hudutları sıkıştırması sonucu ağrı bacaklara yayılır. Hastalarımızın sıklıkla merak ettikleri ‘Bel fıtığı isem belimde hiç ağrı yok neden yalnızca bacağım ağrıyor?’ sorusunun karşılığı budur. Sıkışan hudut uzandığı sınır boyunca ağrıyı hissettirir. Birebir formda bacak ve ayakta uyuşma keçeleşme, yanma, karıncalanma şikâyetlerine neden olur. Daha ileri basamaklarda ayaklarda güçsüzlük oluşabilir. Daha ileri durumlarda, cauda equina sendromu ile karşılaşılabilir ki bu epeyce önemli bir tablodur ve çok az görülür. Bütün bu sayılanlar yavaş yavaş oluşabileceği üzere saatler içinde son kademeye kadar gelebilir.

HASTALIĞIN TANISI NASIL KONULUR?

Hastalığın teşhisinde; en kıymetli kriter hastanın anlattıkları ve nörolojik muayenesidir. Muayene bulgularının yanı sıra, direkt röntgen, MRI ( Manyetik Rezonans Görüntülemesi), BT( Bilgisayarlı Tomografi) sıklıkla kullanılır. EMG dediğimiz sonların elektrofizyolojik tetkiki gerekebilir. Tüm tetkik ve bulgular sonucunda ortaya çıkan tablo kişinin bel fıtığı hastası olup olmadığını ortaya koymaya yardımcı olur.

BEL FITIĞI OLUŞUMUNDA RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR?

Çalışma hayatında işgücü kaybına neden olan hastalıklar ortasında %25 oranında bel fıtığı görülür. Bu hastaların iş gücü kaybı bazen 6 aya kadar uzamaktadır. Kimi meslek
kümelerinde hastalığa yakalanma oranı daha fazladır: Ağır yük taşıma ve vücuda
yük bindiren meslekler, uzun müddet araba kullananlar, masa başında daima
oturma yahut ayakta sabit durmayı gerektiren meslekler, fazla kilolu olmak….

Hayatının belirli bir periyodunda toplumun %85 inde bel ağrısı olur. Bu şahıslar tedavi
olsa da olmasa da %85-90 oranında bu ağrıyı istirahatle tabiatıyla
atlatırlar. Bu nedenle tıp dışı yerlere giderek beline eğitimsiz bireylere
manuplasyon yaptıranların, çektirenlerin %85 i ağrısının aslında istirahatle de
tabiatıyla geçeceğini bilmesinde yarar vardır! Unutmayın ki bel ve bacak
ağrınıza tıbben kesinlikle bir tahlil vardır. O nedenle bu şikâyetleriniz olduğunda
evvel doktora müracaatınız.

Erkek bayan ortasında hastalığa yakalanma oranında fark yoktur. Lakin
hamilelikte, bilhassa çok kilo alınması sonucu bel omurlarındaki basınç
artarak risk yükselmektedir. Şişmanlarda hastalık daha yüksek oranda görülür ve
tedavisi daha zordur. Sigara içilmesinin bel sıhhatine olumsuz tesiri vardır.

Sistemli antrenman yapanlarda, bilhassa bel ve karın kasları gelişmiş şahıslarda
ise bel fıtığı hastalığına daha az rastlanır.

Bu riskleri kaldırmak çocukluktan itibaren eğitim ile olmalı ve ailede başlamalıdır. Yük nasıl kaldırılır, yerden bir şey nasıl alınır, yataktan nasıl kalkılır, sistemli bel antrenman programı yapma alışkanlığı, kilo almamak, yürüyüş yapmanın önemi…sadece anaokulundan başlayarak bu eğitimi vermek ile bugünkü ameliyat ve tedavi masraflarını çok manalı oranda azaltmak mümkündür. Unutulmamalıdır ki bu eğitimler ve bu alışkanlıkları kazandırmak büsbütün fiyatsızdır lakin hastalıkların tedavisi ise çok maliyetlidir.

TEDAVİ

Öncelikle acil cerrahi endikasyonlar dışında tedavi konservatiftir. Üç hafta müddetle konservatif tedaviye (yani; ilaç, istirahat, fizik tedavi vb…) yanıt vermeyen hastaları tekrar kıymetlendirmek gerekir.

Cerrahi uygulamada en kıymetli kriter ilerleyici kuvvet kaybıdır.

Cerrahi ayrıyeten narkotik ilaçlara dahi yanıt vermeyen şiddetli ağrılarda da uygulanır.

Acil cerrahi gerektiren durumlar ise süratli ilerleyici güç kaybı ve cauda sendromudur.

Radyolojik tetkikler tanıyı destekleyen formüllerdir. Yalnızca MR da fıtık var diye hastayı ameliyat etmek büsbütün yanlış bir uygulamadır. Örneğin sokaktan geçen 40 yaş üstü100 bireye rastlantısal olarak seçip bel MR ı çektirsek radyoloji hekimi tarafından bunların en az %40 ında fıtık yahut diskte yıpranma (siyahlaşma) rapor edilmektedir. Artık bu bireyleri ameliyatmı edeceğiz? Tabiki hayır! Unutmayınız ki toplumda MR ında besbelli fıtığı yahut siyah diski olup üst seviyede sorunu olmadan yaşayan çok sayıda insan vardır.

Emel hastayı tedavi etmektir asla MR sinemasını değil.

Bel fıtığı olan hastaya cinsel gücünü kaybedersin, felç olursun, idrarını ve büyük tuvaletini tutamazsın demek ve bunun için ameliyat etmek çok çok çok yanlıştır!!!

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir