Bel fıtığı hastalığı ve tedavisi hakkında

BEL FITIĞI HASTALIĞI VETEDAVİSİ

Bel fıtığı hastalığı, omurga kemikleri ortasında bulunan ve adeta amortisör misyonu disk dediğimiz yapının kılıfının yırtılarak, içinde bulunan lastik kıvamdaki kıkırdak yapının bu yırtıktan taşıp bacaklara giden sonları sıkıştırması sonucunda olur.

BELİRTİLERİ NELERDİR?

Bel fıtığın hastaları en önemli; bel ve/veya bacak ağrısı, ayaklarda uyuşma, keçeleşme, yürümede zorluk, bacak yahut ayaklarda kuvvet kaybı şikâyetleri ile başvururlar.

Sıklıkla evvel belde zorlayıcı bir hareket sonucu diskin etrafını saran kılıf bağ dokusu yırtılır. Birinci basamakta hasta yalnızca bel ağrısı hisseder. Bir mühlet sonra yırtılan yerden diskin içindeki lastik kıvamdaki doku sonların olduğu kanala taşar ve hudutları sıkıştırması sonucu ağrı bacaklara yayılır. Hastalarımızın sıklıkla merak ettikleri ‘Bel fıtığı isem belimde hiç ağrı yok neden yalnızca bacağım ağrıyor?”sorusunun karşılığı budur. Sıkışan hudut uzandığı sınır boyunca ağrıyı hissettirir. Tıpkı biçimde bacak ve ayakta uyuşma keçeleşme, yanma, karıncalanma şikâyetlerine neden olur. Daha ileri evrelerde ayaklarda güçsüzlük oluşabilir. Daha ileri durumlarda, cauda equina sendromu ile karşılaşılabilir ki bu epey önemli bir tablodur ve çok az görülür. Bütün bu sayılanlar yavaş yavaş oluşabileceği üzere saatler içinde son basamağa kadar gelebilir.

HASTALIĞIN TANISI NASILKONULUR?

Hastalığın teşhisinde; en kıymetli kriter hastanın anlattıkları ve nörolojik muayenesidir. Muayene bulgularının yanı sıra, direkt röntgen, MRI ( Manyetik Rezonans Görüntülemesi), BT( Bilgisayarlı Tomografi) sıklıkla kullanılır. EMG dediğimiz sonların elektrofizyolojik tetkiki gerekebilir. Tüm tetkik ve bulgular sonucunda ortaya çıkan tablo kişinin bel fıtığı hastası olup olmadığını ortaya koymaya yardımcı olur.

BEL FITIĞI OLUŞUMUNDARİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR?

Çalışma hayatında işgücü kaybına neden olan hastalıklar ortasında %25 oranında bel fıtığı görülür. Bu hastaların iş gücü kaybı bazen 6 aya kadar uzamaktadır. Kimi meslek kümelerinde hastalığa yakalanma oranı daha fazladır: Ağır yük taşıma ve vücuda yük bindiren meslekler, uzun mühlet araba kullananlar, masa başında daima oturma yahut ayakta sabit durmayı gerektiren meslekler, fazla kilolu olmak…. Hayatının muhakkak bir devrinde toplumun %85 inde bel ağrısı olur. Bu bireyler tedavi olsa da olmasa da %85-90 oranında bu ağrıyı istirahatle resen atlatırlar. Bu nedenle tıp dışı yerlere giderek beline eğitimsiz şahıslara manuplasyon yaptıranların, çektirenlerin %85 i ağrısının aslında istirahatle de tabiatıyla geçeceğini bilmesinde yarar vardır! Unutmayın ki bel ve bacak ağrınıza tıbben kesinlikle bir tahlil vardır. O nedenle bu şikâyetleriniz olduğunda evvel doktora müracaatınız. Erkek bayan ortasında hastalığa yakalanma oranında fark yoktur. Lakin hamilelikte, bilhassa çok kilo alınması sonucu bel omurlarındaki basınç artarak risk yükselmektedir. Şişmanlarda hastalık daha yüksek oranda görülür ve tedavisi daha zordur. Sigara içilmesinin bel sıhhatine olumsuz tesiri vardır. Nizamlı antrenman yapanlarda, bilhassa bel ve karın kasları gelişmiş bireylerde ise bel fıtığı hastalığına daha az rastlanır.

Bu riskleri kaldırmak çocukluktan itibaren eğitim ile olmalı ve ailede başlamalıdır. Yük nasıl kaldırılır, yerden bir şey nasıl alınır, yataktan nasıl kalkılır, tertipli bel antrenman programı yapma alışkanlığı, kilo almamak, yürüyüş yapmanın önemi…sadece anaokulundan başlayarak bu eğitimi vermek ile bugünkü ameliyat ve tedavi masraflarını çok manalı oranda azaltmak mümkündür. Unutulmamalıdır ki bu eğitimler ve bu alışkanlıkları kazandırmak büsbütün fiyatsızdır lakin hastalıkların tedavisi ise çok maliyetlidir.

TEDAVİ

Öncelikle acil cerrahi endikasyonlar dışında tedavi konservatiftir. Üç hafta müddetle konservatif tedaviye (yani; ilaç, istirahat, fizik tedavi vb…) yanıt vermeyen hastaları tekrar kıymetlendirmek gerekir.

Cerrahi uygulamada en kıymetli kriter ilerleyici kuvvet kaybıdır.

Cerrahi ayrıyeten narkotik ilaçlara dahi karşılık vermeyen şiddetli ağrılarda da uygulanır.

Acil cerrahi gerektiren durumlar ise süratli ilerleyici güç kaybı ve cauda sendromudur.

Radyolojik tetkikler tanıyı destekleyen usullerdir. Yalnızca MR da fıtık var diye hastayı ameliyat etmek büsbütün yanlış bir uygulamadır.Örneğin sokaktan geçen 40 yaş üstü100 bireye rastlantısal olarak seçip bel MR ı çektirsek radyoloji hekimi tarafından bunların en az %40 ında fıtık yahut diskte yıpranma (siyahlaşma) rapor edilmektedir. Artık bu bireyleri ameliyatmı edeceğiz? Tabiki hayır! Unutmayınız ki toplumda MR ında bariz fıtığı yahut siyah diski olup üst seviyede sorunu olmadan yaşayan çok sayıda insan vardır.

Gaye hastayı tedavi etmektir asla MR sinemasını değil.

Bel fıtığı olan hastaya cinsel gücünü kaybedersin, felç olursun, idrarını ve büyük tuvaletini tutamazsın demek ve bunun için ameliyat etmek çok çok çok yanlıştır!!!

BEL FITIĞI AMELİYATLARI RİSKLİ MİDİR?

Günümüzde gelişen mikrocerrahi teknikleri sayesinde beyin ve hudut cerrahları tarafından bel fıtığı ameliyatları çarçabuk yapılabilmektedir. Bel fıtığı ameliyatları öteki ameliyatlardan daha fazla bir risk taşımaz. Kaldı ki ameliyat alanının mikroskop yardımı ile en ince detayına kadar görülebilmesi bel fıtığı ameliyatlarında büyük rahatlık sağlar. Günümüzde bilinen en uygun cerrahi teknik mikrocerrahidir.

Lazer, nükleotomi, disk içine uygulanan çeşitli tedavilerin uygulanabileceği hasta sayısı çok çok azdır (binde 1 oranı gibi). Çok seçilmiş, ilaç, istirahat, fizik tedavi teknikleri uygulanmış karşılık alınamamış hastalarda tahminen yarar sağlayabilir.

Endoskopla yapılan bel fıtığı ameliyatının ise mikrocerrahi tekniğine bir üstünlüğü kanıtlanmamıştır!

BEL FITIĞI AMELİYATINDABELİME YABANCI CİSİM TAKILACAKMI?

Olağan bel fıtığı hastalığının çabucak hiçbirisinde bele vida, ortaya protez, takoz, cage, ayıraç, platin …vb şeyler takmaya gerek yoktur. “Belinizdeki fıtığı boşaltıp ortaya takoz, cage, protez,…vb..şeyler koyalım hem çökmesin, hem de tekrarlamasın.” biçimindeki sözler katiyen yanlıştır hiçbir delile dayalı bilimsel takviyesi yoktur. Kolay bel fıtığı ameliyatı olacaksanız hekiminizle ayrıntılı görüşerek nasıl yapılacağı konusunda bilgi alınız!!

Bu aletler daha çok belde ileri derecede kaymalarda, kırıklarda, tümörlerde ve skolyozda kullanılır ve tek başlarına kullanılmazlar!!

“Bel fıtığın var, kuvvet kaybın yok ancak ileride olabilir o nedenle sana hami bel fıtığı ameliyatı yapalım” formundaki sözlerde katiyen yanlışsız değildir. Bel fıtığında kollayıcı ameliyat diye bir şey yoktur!

BEL FITIĞI TEKRARLAR MI?

Hastalarımızın en çok sordukları sorulardan biridir. Bel fıtığının tekrarlama oranı hastalarımızın genel olarak korktuğu oranda değildir. Bel fıtığının ameliyat olduktan sonra birebir yerden tekrarlama oranı 10 yılda % 3-10 civarındadır.
Ağır işte çalışanlarda, şişmanlarda, uzun mühlet oturarak yahut ayakta sabit çalışanlarda, spor yapmayan ve belini hakikat kullanmayanlarda bu oranlar daha fazladır. Ancak bu kesinlikle tekrarlayacağı manasına gelmez. Bu oran ameliyat sonrası teklifler dikkate alınırsa çok daha da düşük olacaktır.

SON KELAM

Bel ve boynu gerçek kullanmayı, kilo almamayı, yürüyüş yapmanın kıymetini çocuklarımıza öğretelim, okullarda eğitim programlarına sokalım, bunu bir ülke siyaseti haline getirelim ki gelecek jenerasyonlar daha sağlıklı olsun.

Gözetici tedbirlerin ücretsiz, ancak tedavilerin hem hasta, hem devlet için çok kıymetli ve zahmetli olduğunu unutmayalım.

Sıhhatle kalın,

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir