Bel bölgesi omurilik kanalı daralması

Omurilik, omur gövdelerinin gerisindeki kanalda bulunan bir yapıdır. Başın çabucak alt kısmından başlayarak aşağıya uzanır. Omurgada boyun, göğüs, bel ve sakral bölge olmak üzere 4'e başka omur kümesi vardır. Omurilik kanalı daralması daha çok bel ve boyun bölgesinde görülür. Bel bölgesinde 5 adet omur vardır. Bu bölge vücut yükünün en çok ağırlaştığı omurga bölgesidir. Burada yer alan öteki anatomik oluşumlar; omurlar ortasında bulunan disk (bel fıtığı bu yapıdan oluşur), omurların birbirleriyle eklem yaptığı faset eklemler, omurların gövdesinin gerisinden geçen kuvvetli bağ dokusu ve omurilik kesesi gerisinde yer alan sarı bağdır.

Omurilik kanalı daralması, omurların çabucak ardında yer alan omurilik kanalının çepeçevre daralarak, yukardan aşağı içinden geçen omuriliği çeşitli düzeylerde sıkıştırması ve beraberinde de hudut köklerine yaptığı basıya denir. Bel omurilik kanalı daralması dejeneratif bir süreçtir. Bu sürece üstte sayılan tüm yapıların dejeneratif değişimleri katkıda bulunur ve hasta bir mühlet sonra dar kanal sorunu ile karşı karşıya kalabilir. Omurlar ortası disklerin yaşlandıkça su içeriğinin azalması, faset eklemlerin çok kilolu hastalarda içe hakikat büyümeleri, omurlar gerisi bağın kalsifiye olarak (kireçlenerek) omuriliği önden, omurilik ardında yer alan sarı bağın kalınlaşarak arttan bası yaratması bel omurilik kanalı daralmasında ana etkenlerdir.

Belirtiler

Belde omurilik kanalı daralması, yavaş gelişen bir süreçtir. Bu nedenle birinci başta şikayetlere ve bulgulara neden olmayabilir. Lakin hastalık ilerlediğinde hastaların ömür kalitesi bozulur, günlük aktiviteleri bariz derecede kısıtlanır. Hastalarda bu klinik tablo ortaya çıktığında çoğunlukla omurilik kanal çapı aşikâr bir derecenin üzerinde daralmış, omurilik ve ondan çıkan hudut kökleri sıkışmış, durumdadır.

Hastalarda sırt, bel ağrısı, ayaklarda güç kaybı ve uyuşma görülebilir. Hastalarda en bariz bulgu belli bir aralık yürüdükten sonra bacaklarda ortaya çıkan kramp ve kasılmalardır. Vakitle bu bulguların ortaya çıktığı aralık azalır ve çok ileri periyotlarda hastalar konut içindeki yürüme devirlerinde dahi bacaklarda kramp ve kasılma sıkıntılarıyla karşı karşıya kalırlar. Yürümekte olan hastalar kramp ve kasılma meydana geldiğinde dinlenirlerse şikayetleri azalır. Sonra tekrar yürümeye başladıklarında yeniden birebir problemle karşı karşıya kalırlar. Hastalarda bel ve kalçadan başlayıp bacağa, ayağa yayılan ağrı olabilir.

Bel omurilik kanalı daralması olan hastalar, sırtüstü yatmakta zahmet çekebilirler. İleri periyotlarda bu hastalarda, öne eğilerek yürüme eğilimi ortaya çıkar. Zira hasta öne eğilerek omurilik kanalını istemli olarak biraz daha geniş olan bir duruma getirmek ister.

Teşhis Formülleri

Direkt grafide bel bölgesi omurlarının dizilimi ve radyolojik anatomik yapısı, hudut köklerinin çıktığı kanalların çapı, dejeneratif değişiklikler, omurlarda kaymanın olup olmadığı, bel omurları ve sakrum bölgesi anatomik ilgisi kıymetlendirilir. Bel omurlarının bilgisayarlı tomografisi yahut 3 boyutlu rekonstrüksiyonlu bilgisayarlı tomografisi ise üstte kelam edilen bilgileri daha detaylı verir. Ayrıyeten 3 boyutlu imgeler omurilik kanalı içini görsel manada daha ayrıntılı tanımlamaya yardımcı olur. Ayrıyeten bilgisayarlı bel omurga tomografisi, ameliyatta bazen kullanılması gereken vidalar ve çubuklar üzere omurgayı sabitleyici sistemlerin hangi boyutta kullanılacağını belirlemek için ölçüm yapmak gayesiyle da gereklidir. Lakin son yıllarda altın standart teşhis metodu bu bölgenin manyetik rezonans görüntüleme ile incelenmesidir. Manyetik rezonans görüntüleme omurlar ortası aralıkta yer alan disk yapılarını, omurların birbirleriyle eklem yaptıkları faset eklemleri ve yeniden omurları bir ortada tutan bağ yapılarını, omurilik kesesini ve buradan çıkan hudut köklerinin anatomik durumunu pahalandırmak için vazgeçilmez bir teşhis aracıdır. Bu tetkikte görülen omurilik kanal çapının belli bir seviyenin altına düşmüş olması, hastalığın epeyce ilerlediğinin bir işareti olarak kabul edilebilir.

Elektrofizyolojik inceleme dediğimizde ise birinci akla gelen, elektromiyografi kısaltılmış ismiyle (EMG) dir. EMG ile omurilikten çıkan hangi hudut kökünün bası altında kaldığı ve periferik hudutlar kıymetlendirilir. EMG bazen de öbür hastalıklarla ayırıcı teşhiste yardımcı teşhis aracı olarak kullanılır.

Tedavi Seçenekleri

İlerlememiş olgularda hastalara cerrahi olmayan usuller yani yatak istirahati, ilaç tedavisi, fizik tedavi, spinal enjeksiyonlar uygulanabilir. İlaç tedavisinde kolay ağrı kesici ilaçlardan narkotik kümesi çok şiddetli ağrı kesici ilaçlara kadar bir çok ilaç kullanılabilir. Lakin bunların gerekliliği ve hangisinin ne dozda kullanılacağı tabibin karar vermesi gereken bir durumdur. Epidural enjeksiyon uygulaması da cerrahi dışı tedavi formüllerinden biridir. Bu uygulamada sonları saran zar katmanı dışındaki epidural boşluğa kortikosteroid (kortizon) uygulanır. Şayet muvaffakiyet sağlanırsa daha sonra tekrarı gerekebilir. Fizik tedavi uzmanının kararı sonrası yapılacak olan fizik tedavi uygulamalarında ise ağrıyı kesmek yahut tolere edilebilir seviyelere kadar azaltmak, kasları güçlendirme ve hareket özgürlüğü sağlamak temel amaçlanır.

Lakin nörojenik kladikasyon dediğimiz hastanın vakitle yürüyüş uzaklığının azalması ve beraberinde bacaklarda kramp ve kasılma varsa, bacaklarda kuvvet kaybı durumunda, idrar torbası ile bağırsak sorunu olan ve hastanın ömür kalitesinin düştüğü durumlarda cerrahi tedavi uygulanmalıdır. Cerrahi tedavi günümüzde gelişmiş teknolojik imkanlarla ve bilhassa ameliyat mikroskobunun beyin cerrahisi pratiğinde kullanılırlığının artmasıyla daha konforlu ve başarılı yapılır hale gelmiştir. Cerrahide maksadımız omurilik kesesi ve içindeki hudutlara olan basının kaldırılmasıdır. Bu ameliyatın tıp literatüründeki ismi, lomber dekompresyon ameliyatıdır. Omurganın art çatısını oluşturan her iki yandaki kemikler ve sarı bağ dokusu alınarak omurilik kesesi rahatlatılır. Uygun olan olgularda ise omurganın dinamiğini daha fazla bozmamak için bir taraftan yaklaşım yapılır, yani omurganın gerisinde bir taraftan kemik doku çıkarılır lakin her iki tarafta da mikroskop altında genişletme ameliyatı yapılır. Bel omurilik kanalı daralması ileri dejeneratif bir süreç olduğundan hastaların kimilerinde omurların birbiri üzerinde kayması kelam konusu olabilir. Bu durumda omurilik gevşetme ameliyatına ek olarak hastanın kayan omurlarının sabitlenmesini sağlayan vida uygulaması gerekebilir.

Hastalar ameliyat sonrası devirde bel sıhhatlerine dikkat etmeli ve bel ağrısı yaratacak aktivitelerden sakınmalıdır. Gelecekteki bel sıhhatini etkileyen başka 2 değerli etken ise önerilen antrenman programlarına daima devam etmek ve kilo almamaya itina göstermektir.

Ameliyat Sonrası

·Ameliyatınız sabah olduysa saat 15:00'da, saat 17:00'dan sonra olduysa gece 22:00'da sizi ayağa kaldıracağım. Sonrasında durumunuza nazaran 1 yahut 2 gün hastanede kalacaksınız.

·Taburcu olduktan sonra konutunuza araç içinde oturarak gitmenizde sakınca yoktur. İmkanlı ise ön koltukta ve koltuk ardını 110 dereceye getirecek biçimde seyahat etmek ağrı
mümkünlüğünü en aza indirecektir.

·Birinci 2 haftalık müddette merdiven çıkmanız gerekli ise basamakları birer birer, her basamakta bir ayağınızın yanına oburunu getirerek çıkınız.

·Oturarak yemeğinizi yiyebilirsiniz. Yemek yemek için oturduğunuzda sırt dayanağınızın olmasına ve imkanlı ise sandalyede oturarak yemek yemeye itina şovunuz.

·Oturuş ve kalkışlarda size öğretildiği halde davranmaya itina şovunuz.

·Birinci günler belinizde bazen ağrı, yanma hissi ve batma üzere yakınmalar olabilir. Bu nedenle endişelenmeyiniz. Bu durumda yatağınızda yatarak dinlenme yolunu seçiniz.

·Yatağınızın bel sıhhati için uygun bir yatak olmasına dikkat ediniz. Bundan sonraki hayatınızda koltuk, kanepe üzere yerlerde yatmayınız.

·Yataktan kalkarken evvel tam yan dönünüz, daha sonra ellerinizle yandan takviye alarak oturur konuma geçiniz ve o denli kalkınız.

·Ameliyat sonrası size verilen randevu gününde denetime geliniz. Banyo yapmak için gerekli bilgiyi size bu denetimde vereceğim.

·Size taburcu olurken tarafımdan verilen ilaçlar bitince şayet aksi söylenmemişse tekrar birebir ilaçları almanıza gerek yoktur.

·Tuvalet için katiyetle alafranga tuvalet kullanılmalıdır.

·Ayakkabınızı oturarak giymeye itina şovunuz. Çok yüksek topuklu yahut topuksuz ayakkabılar giymeyiniz. Orta yükseklikte olan ayakkabılar daha uygun olacaktır.

·Yüksekten bir şey alırken uygun bir yüksekliğe çıkarak almaya çalışınız.

·Sandalye yahut koltuğa oturmak için kendinizi düşüyormuş üzere bırakmayınız. Yavaş ve denetimli olarak oturma durumuna geçiniz. Kalkarken dizlerinizden yahut koltuk kenarlarındaki kolçaklardan takviye alınız.

·10. günden itibaren dışarı çıkarak yürüyüşlere başlayınız (önce kısa uzaklıklar (10-15 dk), 30. günden sonra daha uzun aralıklar (20-30 dk)).

·Masa başı iş yapıyorsanız 1 ay sonra işinize başlayabilirsiniz. Daha ağır iş şartlarında çalışanlar 45 gün sonra işlerine dönebilirler.

·Birinci 45 gün yük taşımamaya, sonrasında ise her iki elinizde toplam 5 kg.dan fazla yük taşımamaya ihtimam şovunuz. Yük kaldırırken çömelerek ve tartısı olabildiğince vücudunuza yakın olarak kaldırınız.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir